Каталектыка

   Каталектыка (ад грэч. catalego – перастаю, заканчваю) – тэрмін традыцыйнай стопнай метрыкі, які абазначае супадзенне або несупадзенне заканчэння вершаванага радка са стапой. Калі апошняя стапа па колькасці складоў роўная астатнім стопам радка – гэта акаталектычны верш, або акаталектыка:

Пара медазбору! Гарэзніца грэчка –| –/–| –/–| –/–|–
Згубіла свае чаравікі у садзе. –| –/–| –/–| –/–|–
(У. Лісіцын)

   Калі апошняя стапа карацейшая за астатнія стопы вершаванага радка на адзін ці два ненаціскныя склады – гэта каталектычны верш, або ўласна каталектыка.
   У ямбе ці анапесце каталектыка немагчымая, бо радок тут завяршаецца націскным складам. Але ў амфібрахіі ці харэі можа быць каталектыка на адзін склад, у дактылі – на адзін ці два склады:

Ты яшчэ не хмеліш галавы, | –/| –/| –/| –/|
Лёгкі чад купальскае травы. | –/| –/| –/| –/|
(Р. Семашкевіч)

   Калі апошняя стапа мае на адзін ці некалькі ненаціскных складоў больш, чым папярэднія стопы вершаванага радка, утвараецца гіперкаталектычны верш, або гіперкаталектыка:

Рыфмаў больш не знаходзілі,  – –|  /– –|  – –
Апроч «хлопцы» ды «стопцы». – –|  /– –|  –
(К. Камейша)

   У сучасным вершазнаўстве такой класіфікацыяй заключных стопаў карыстаюцца рэдка.
   Звычайна гавораць пра характар клаўзул у вершы (мужчынскія, жаночыя, дактылічныя ці гіпердактылічныя).