Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Ядвіга Бяганская - Юрка і пчолы

Увага!!! Пощны змест

   Кожнае лета Юрка гасцюе ў дзядзькі Антося на пчальніку. Падабаецца хлопчыку пчаліны гарадок. Размясціўся ён сярод беланогіх дрэў вялікага калгаснага саду.
   Дзядзька Антось устае рана, разам з сонейкам. Не адстае ад яго і Юрка. Ён крочыць басанож па роснай траўцы, якая так прыемна халодзіць і казыча ступні ног.
   Ад хаты, дзе жыве дзядзька Антось, да пчальніка кіламетры тры будзе. Сцежка увесь час бяжыць шырокім квяцістым лугам, над якім з ранку да вечара звіняць жаваранкі. Жаваранкаў тых Юрка не бачыць. Яны згубіліся недзе высока-высока ў небе і сыплюць адтуль на зямлю сваё звонкае срэбра.
   А вось і пчальнік. Тут ужо даўно кіпіць работа, паветра напоўнена пчаліным гудам.
   – Прачнуліся ўжо нашыя працаўніцы, – усміхаецца дзядзька Антось, пазіраючы, як завіхаюцца каля вулляў пчолы. – Ды і як ім спаць, калі за дзень столькі кветак аблётаць трэба. Гэта ж, каб сабраць якія сто грамаў мёду, яны мусяць наведаць не менш як паўмільёна кветак.
   – Паўмільёна! – дзівіцца Юрка. – А як жа яны знаходзяць дарогу дадому? Яны ж заблудзіцца могуць, – пытае ён дзядзьку Антося.
   – Не заблудзяцца, – усміхаецца той. – У пчалы, хлопча, тысяча вачэй. Яна бачыць далёка.
   – Тысяча вачэй! Вось гэта здорава! – ускліквае Юрка.
   Ужо не першае лета гасцюе Юрка на пчальніку. Шмат цікавага ведае ён пра пчол, а дзядзькавым расказам пра іх усё яшчэ не відаць канца. Юрка ведае, што пчала вельмі дужая. Яна можа ўзняць угору і панесці столькі, колькі важыць сама. Што пчолы вельмі працавітыя. Што жывуць яны вялікай і дружнай сям'ёй, на чале якой стаіць пчала-матка. А сёння дзядзька Антось расказаў Юрку пра пчаліных ворагаў.
   – Век у пчалы кароткі. Жыве яна ўсяго некалькі месяцаў, а ворагаў у яе хоць адбаўляй, – кажа дзядзька Антось.
   Ворагаў у пчалы і сапраўды багата. I самы страшны з іх – гэта пчаліны воўк. Ён падобны на вялікую жаўтабрухую асу і жыве ў глыбокай нары пад зямлёй. Пчаліны воўк жывіцца толькі пчаліным мёдам, і, каб здабыць яго, ён забівае пчалу. Частку мёду, які несла пчала, спажывае сам, а рэшту разам з забітай пчалой нясе ў нару сваёй самцы, якая выкормлівае дзіцянят. А стракозы? Яны, нібы тыя драпежныя ястрабы, накідваюцца на пчалу і разрываюць яе на кавалкі. Ды ўсіх пчаліных ворагаў і не пералічыць.
   – А чаму гэта адны пчолы з ранку да вечара мёд збіраюць, а другія ў вуллі сядзяць? – цікавіцца Юрка. – Хіба яны працуюць пазменна? – усміхаецца ён.
   – Пчолы не сядзяць без работы, хлопча. Яны даглядаюць лічынак, з якіх пазней выйдуць новыя пчолы, сочаць за парадкам у вуллі: будуюць новыя соты, чысцяць не запоўненыя мёдам ячэйкі, закрываюць воскам тыя, што ўжо запоўнены, даглядаюць матку, вартуюць, каб у вулей не забраўся які вораг. Пчолы – «народ» працавіты.
   Шмат цікавага ведае дзядзька Антось пра пчол, і Юрка з ранку да вечара гатоў слухаць яго і назіраць за жыццём маленькіх працаўніц.
   – А колькі карысці мае ад іх чалавек. I мёд яму пчолы даюць, і воск, і ядам сваім ад шмат якіх хвароб ратуюць, – гаворыць дзядзька Антось.
   – А чаму гэта людзі вуллі звычайна ў садзе стаўляюць? Мусіць, таму, каб было ім дзе мёд збіраць, калі сад цвіце?
   – I не толькі таму. Каб у садзе нашым не было пчолак, мы не мелі б столькі яблык, ігруш, сліў...
   – А пры чым жа тут пчолы? – дзівіцца Юрка.
   – Як гэта пры чым? Збіраючы мёд, пчолы пераносяць з кветкі на кветку пылок, апылкоўваюць сад. Каб яны не рабілі гэтага, кветкі асыпаліся б пустацветам і не давалі б пладоў.
   – Цікава... – задуменна гаворыць Юрка. – Такая яна маленькая, гэта пчала, а столькі ад яе дабра людзям. Буду і я некалі пчаляром, буду даглядаць пчолак, клапаціцца аб іх.