Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Промысел баброў

   У Беларусі здаўна асаблівая ўвага надавалася бабру. Сярод беларускай шляхты і рускіх памешчыкаў было прэстыжна разводзіць побач з маёнткамі, у азёрах ці нават сажалках, баброў з чорнай афарбоўкай. Так, прынцэса Альдэнбургская ў XIX стагоддзі завезла ў сваё родавае памесце ў Варонежскай вобласці пяць беларускіх баброў. Багатая жанчына захаплялася не толькі паляваннем, яна трымала багаты звярынец з рэдкімі звярамі і птушкамі. Прывезеных баброў загадала выпусціць у невялікае возера, якое абнеслі густой металічнай сеткай. Ды бабры не пажадалі жыць за кратамі і падчас паводкі ўцяклі з няволі: перайшлі ў раку Усманку і паступова пачалі абжываць бліжэйшыя вадаёмы.
   У Расійскай імперыі паляванне на бабра афіцыйна лічылася забароненым, але толькі афіцыйна: тайком бабровыя гоны вяліся на працягу многіх стагоддзяў. Каштоўны звер катастрафічна знішчаўся ўсюды, бо той, хто меў магчымасць паляваць на бабра, шукаў яго зімой і летам. За бабровае футра замежныя камерсанты плацілі чыстым золатам.
   Амаль вымерлы прамысловы звер – такі прысуд быў вынесены бабру. Пад канец XIX стагоддзя засталося ўсяго некалькі бабровых калоній на Беларусі і Паўночным Урале. У нас – дзякуючы непраходным балотам і маладаступнасці бабровых хатак. На Паўночным Урале баброў аберагалі мясцовыя жыхары, якія не дапускалі прыезджых прамыславікоў на бабровыя тоні.
   Вядома, што раней, чым дзе, бабра не стала ў Англіі, якая ў свой час ператварылася ў аднаго з актыўных пакупнікоў бабровага футра, як затым і Францыя, і шэраг іншых краін. I толькі Амерыка працягвала пастаўляць футра канадскага бабра на міжнародны аўкцыён вялікімі партыямі. У Канадзе, дарэчы, былі таксама і белыя бабры, якія мелі выключны попыт у Еўропе, што і абумовіла іх вынішчэнне як віду. А між тым яшчэ французскія камерсанты ацэньвалі вычасаны з белага бабра пух па васямнаццаць франкаў за фунт, у той час калі столькі ж ад еўрапейскага каштавала ўсяго шэсць франкаў. I не дзіўна: многія рускія гандляры падмешвалі ў бабровы пух каціную поўсць. Таму і цэны на іх тавар былі занадта нізкія. Адразу ж, як толькі знікла з рынку футра белага канадскага бабра, першынство перайшло да еўрапейскіх (рускіх) баброў з чорнай афарбоўкай.
   У краінах Заходняй Еўропы доўгі час трымалася мода на бабровыя капелюшы, якія называліся касторавымі (на лацінскай мове бабёр – кастор). Вырабляліся капелюшы з бабровага пуху, і той, хто насіў такі галаўны ўбор, нібыта ніколі не пакутаваў ад мігрэні і меў трывалую памяць.
   Сёння ў Беларусі каторы ўжо год вядзецца промысел баброў. Так, час выстаўляе свае патрэбы: і бабёр, і выдра, і норка, і куніца, ды і іншыя звяры з добрым футрам – усё гэта мяккае беларускае золата, якое пры правільнай арганізацыі пушной гаспадаркі можна здабываць пастаянна і ў вялікай колькасці. Беларусь, калі можна так сказаць, бабровы мацярык, вялікая бабровая зямля. I каму ж, як не нам, беларусам, з поўнай адказнасцю і трэба займацца ўзнаўленнем нацыянальнага промыслу – бабровымі гонамі. Усё для гэтага ёсць. Значыць, прыйшоў час браць на сябе такі далікатны і нялёгкі абавязак.
(487 слоў)

Паводле А. Масарэнкі.