Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Кузьма Чорны - Трагедыя майго настаўніка

Кнопка отправить на печать

   Кузьма Чорны шчыра верыў, што рэвалюцыя змяніла адносіны чалавека да чалавека. Аднак ён заўважаў у жыцці і іншае. У апавяданні «Трагедыя майго настаўніка» (1927) праз стаўленне да старога чалавека празаік паказвае бяздушнасць маладых. Гэта не толькі родныя дзеці настаўніка, якія асудзілі бацькаў шлюб з маладой жанчынай, насміхаюцца і здзекуюцца з бацькі. Пад прыватнаю жыццёвую сітуацыю ў творы падводзіцца пэўная філасофская база. Знаёмы героя-апавядальніка разважае: «...Ён (настаўнік) як індывідуум супярэчыць прыроднаму ўстанаўленню: ён жа пражыў сваё жыццё. Даўно адкрасаваў, а тым часам усе звесткі гавораць, што ён імкнецца парушыць устаноўлены ход падзей, задумаўшы нанава пачаць жыць <...> Я падвожу яго пад агульны закон для такіх людзей – хто з іх больш правы: ён ці дзеці. Па-мойму, дзеці павінны поўнаю жменяй чэрпаць жыццё, а ён – пастолькі-паколькі». Апавядальнік не згодны з гэтай «тэорыяй». «Я выслухаў майго знаёмага, і нядобрае пачуццё засталося ў мяне да яго. З аднаго боку, трагедыя чалавека, з другога – формула. І нядобрае пачуццё гэтае надоўга не пакінула мяне, бо я бачыў шмат пісароў, якія складалі незлічоныя анкеты абсалютна для ўсіх, самі ж ніколі ў іх не ўпісваліся». «Пісары» ў дадзеным выпадку – абагульненая алегорыя, аўтар  меў на ўвазе тых, хто не бачыць жывога чалавека і хто ставіць сябе вышэй за іншых.
   У апавядальніка ўзнікае жаданне «зараз жа ўбачыць майго былога настаўніка і, пераканаўшы яго... што нічога дапамагчы  яму я не магу, сказаць яму радаснае, ласкавае слова». Звернем увагу на «ацэнку» гэтага слова. «Я ведаў, што ласкавае слова – гэта саматужніцтва і што адзінае ўстанаўленне жыцця – гэта індустрыя, аднак нічога з сабою зрабіць не мог. Такая ўжо ў мяне брыдкая натура». Тут – нязгода Кузьмы Чорнага з тым, што «единица – вздор, единица – ноль» (У. Маякоўскі), што ўсё вырашаюць масы. Адмаўленне народжанай рэвалюцыяй жорсткасці, калі жыццё асобнага чалавека нічога не значыць у параўнанні з вялікай мэтай. Францішак Аляхновіч, які ў сярэдзіне 20-х гг. пераехаў з Заходняй ва Усходнюю Беларусь, заўважыў і  вусцішна сумеўся «замбіраванасці» савецкіх людзей: «...Людзі, асуджаныя за сапраўдную ці выдуманую віну, замест ненавідзець існоўны лад і сваіх прыгнятальнікаў, часамі гавораць: “Справядліва гэта... улада ведае, што робіць... я быў слабы, хістаўся... гэтакія непатрэбныя... мяне аддалі дзеля загартавання... дый што значыць адно маё жыццё або нават і тысячу гэткіх, як я, раўнуючы да гэтага вялікага будаўніцтва...» Для Кузьмы Чорнага значным было жыццё кожнага чалавека.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!