Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Цэнтр Сусвету

   Зімою бацька звычайна вяртаўся дамоў на змярканні, а то і позна вечарам. Управіўшыся па гаспадарцы, ён стомлена распранаўся. Адубелы цвёрды кажух пах холадам, снегам і яшчэ тым блізкім пахам, які належаў толькі бацьку. Потым бацька садзіўся за стол бліжэй да лямпы і запісваў алоўкам у сшытку тое, што рабіў у калгасе: ці то капаў, ці то вазіў на конях, ці то складваў... Маці ў гэты час хадзіла ля печы, у якой патрэсквалі дровы, а на чарэні заўсёды было так цёпла і ўтульна.
   I агонь лямпы на стале, і хата з белай печчу пасярэдзіне, і маці, і бацька – усё гэта злівалася ў маёй свядомасці ў штосьці суцэльнае, адкуль, здавалася, нічога нельга было адняць, і ўсё гэта, са сваім болем і сваёй радасцю, ляжала ў цэнтры Сусвету, у гэтай цішыні, якая адразу ж пачыналася за парогам у стылым, марозным паветры. I чым далей ад двара, тым цішыня большала, як пад ваду ўсё тое далёкае і чужое апускалася: за агародамі, дзе пачыналася балота, за цёмным непралазным лесам, нават далёкае загадкавае Бярозава ляжала ў цішыні, як у ваце, і таму здавалася пакуль нерэальным, як казачныя сны, якія мне сніліся амаль кожную ноч. А тым болей у цішыні ляжалі застылыя на холадзе дрыготкія зоры, якія штовечар апляталі наш двор, нашу хату, дзе мы жывём, і гэта – як найвышэйшы доказ таго, што цэнтр Сусвету знаходзіўся не недзе там, за гарамі і лясамі ў трыдзевятым царстве, а тут, у нашым двары, у нашай хаце, дзе цяпер сядзіць за сталом стомлены бацька і агрубелаю рукою піша крывымі літарамі ў сшытку, што рабіў днём у калгасе; цэнтр Сусвету пачынаецца ад белай печы, у якой маці пячэ мне і бацьку дранікі; цэнтр Сусвету пачынаецца ад палацяў з саламяным матрацам – у ім бацька абяцаў назаўтра замяніць салому, і тады гэтак добра і соладка будзе яго «ўбіваць»: са шчаслівым смехам бясконца качацца па агромністым распухлым матрацы. Як па тым пахучым сене, якое бацька нядаўна прывёз на санях у двор і вываліў яго на бялюткі снег вялікай, не абысці, капою.
   Дзе ўсё гэта?
   Я пра цішыню і супакоенасць, якімі некалі была напоўнена душа, пра тыя пахі, якія цяпер зніклі, пах халоднага вечаровага паветра і сіняватага стылага хрусткага снегу, пах вясенняй адталай зямлі, па якой лёгка, самі па сабе, без ніякага намагання, нясуць босыя ногі, і тут жа побач, зусім іншы пах прыстылай асенняй зямлі, з якой людзі выбіраюць бульбу.
   Куды дзелася тая яркая, ад чаго аж уваччу рэжа, зеляніна дрэў і яркая стракатасць лугу? Куды дзеўся глыбокі блакіт бяздоннага зваблівага неба, у якое чамусьці хочацца глядзець і глядзець?
   I няўжо нашы веды, наша мудрая тэхнізавана урбанізаваная дзейнасць зводзіцца да таго, каб згубіць у сабе гэтае пачуццё прыгажосці і адзінства свету?
(436 слоў)

Паводле В. Гігевіча.