Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Каліна пад акном

   Яўцей ходзіць, топчацца па двары, ведае, што больш ужо не засне, і таму не спяшаецца ў хату. Ідзе за хату, дзе ляжыць пакоша, і думае, што яе днём, калі надарыцца сонца, трэба будзе павярнуць і да вечара можна будзе ўскінуць на вышкі. За плотам, дзе жыў брат Паўло, сена складзена ў копы: дзіва што – трое сыноў яго ў вёсцы жывуць.
   З яго не раз з’едліва пасміхаўся Паўло:
   – Ну што, Яўцей, павывучваў дзяцей, парассылаў па свеце, а цяперака сам, бы тая сірата.
   – Які ж я сірата? – няёмка апраўдваецца Яўцей. Не любіць ён свайго брата за гэта. Ні пагаварыць з ім, ні памаўчаць, усё на адно пераводзіць – каб чым укалоць, каб балюча зрабіць.
   – Дык я і кажу, мае вунь і без навукі, бач, як жывуць: хаты пабудавалі, дзяцей маюць і зарабляюць дай бог кожнаму. I мне, як бачыш, помач, спіну гнуць не трэба – маладыя рукі зробяць... А то, бач, у прахвесары падаліся, думалі, што грошы лапатай грабці будуць, а дзе, дзе яны, тыя грошы?
   Ведае Яўцей, што брат зайздросціць яму. I, бач, як усё паварочвае – «у прахвесары», каб як мага балючай укалоць, уджаліць. Адкуль толькі ў яго ўсё гэта?
   – У кожнага свая дарога, – даводзіць Яўцей, не паказваючы, што ў нечым і згаджаецца з братам, бо цісне той на самае балючае, на тое, што не дае яму, Яўцею, спакою.
   – Ну, як ведаеш, – крыўдзіцца Паўло, адварочваецца ад брата і паволі сунецца да свае хаты. Здалёк паварочваецца, дадае з’едліва: – Лічы, як хочаш, але праўда ёсць праўда...
   – Ідзі, праведнік, – глядзіць яму ўслед Яўцей. У душы не крыўда, а ўнутраны гонар за дзяцей падкаціўся да яго, бо ён ведаў галоўнае: перамяніць нічога ўжо нельга – ды і навошта? Бо так дыктуе само жыццё, якому не падуладны ні пачуцці, ні яго, Яўцеевы, жаданні...
   Калі-нікалі да яго прыходзілі і іншыя думкі: а калі б яму вярнуць ранейшыя гады, ці стараўся б ён так, ці ездзіў бы да дзяцей на спадарожных машынах у райцэнтр за трыццаць кіламетраў, везучы ім бульбу і да бульбы, каб Іванка, Петрык, а за імі і Насця змаглі вучыцца. Гэта ён з Настай прывыклі ў зямлі корпацца. Зямля вечна карміла і будзе карміць, але ж ці хлебам толькі сыты чалавек?..
   Ісці ў хату не спяшаецца. Ён на хвіліну затрымаўся ад нечаканага паху. То ж цвіла каліна. Каліну пасадзіла Насця для бацькі (урачы раілі яму піць адвар з каліны). Дрэўца прынялося і на другім годзе зацвіло, восенню ягады чырвоныя выспелі. Калі ж увесну яна ўбіралася ў квецень, то казалі вяскоўцы, што зноў зацвіла Насціна каліна...
   Удзень Яўцей правіў грубку ў канторы. Пад канец адчуў стомленасць. Час быў ісці дамоў.
   Не паспеў Яўцей зайсці на свой падворак, як каля Паўлавай хаты пачуў голас маленькай Ульянкі, братавай унучкі:
   – Дзед Яўцей! Дзед Яўцей! Паглядзіце! Гэта ж цёця Насця!
   Ён узяў газету і вачам не паверыў. У белым халаце, асветленая нейкім яркім святлом, на старога глядзела яго дачка – Насця, Насцечка...
   – Дык пазналі, дзед Яўцей? – дапытваецца Ульянка, шчасліва глядзіць на яго. – Пазналі?
   – А чаму пра яе напісалі ў газеце? – спытаў ціха Яўцей.
   – Тут напісана пра каліну, якую цёця Насця пасадзіла пад акном.
   – Ульянка пачала чытаць пра аварыю, у якую папаў хлопчык, і яму пагражала калецтва. Але хірург Анастасія Аўсяюк зрабіла немагчымае – выратавала яго. Стары слухае і адчувае, як цяплеюць у яго вочы, як шчыміць ад бацькоўскай радасці сэрца. А ў Насты па шчацэ папаўзла непрыкметная сляза.
   Прыйшоў Паўло, прысеў неўздалёк на калодку. На яго твары не было ні радасці, ні здзіўлення, ні задаволенасці. Ён слухаў, пра што чытала Ульянка.
   – Добра напісана, – зазначае ён, калі малая аддала Яўцею газету. – Пра вяскоўцаў ні разу ў такіх газетах не пісалі...
   Наста бярэ з рук Яўцея газету. Рукі ледзь заўважна дрыжаць. I ў яе вачах спакой, шчаслівая ціхая радасць.
   – То я пайшоў, Яўцей, – падымаецца Паўло, глядзіць як бы вінавата на брата. – Бач, як яно... Во як, брат...
(595 слоў)