Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Духоўная Віцебшчына

   Віцебскі край – сапраўднае азёрнае царства. Тут размешчана адзінаццаць з дзевятнаццаці найбуйнейшых азёраў Беларусі. Хараство тутэйшых мясцін вядома далёка за межамі краіны. Адной з самых каштоўных жамчужын Віцебшчыны з’яўляецца комплекс Браслаўскіх азёраў – пяцьдзясят вадаёмаў з рэдкімі раслінамі і жывёламі. Край мае вялізныя турыстычныя магчымасці.
   Як сведчаць археалагічныя раскопкі, на месцы Віцебска існавала паселішча ўжо ў IX стагоддзі. У XII стагоддзі горад стаў цэнтрам асобнага княства. Віцебскі князь Яраслаў аддаў горад у пасаг сваёй дачцэ, жонцы вялікага літоўскага князя Альгерда. На працягу XV–XVI стагоддзяў віцебскія землі былі аўтаномнымі ў складзе Вялікага Княства Літоўскага. З часам Віцебск вырас у буйны рамесніцкі і гандлёвы цэнтр. З XVIII стагоддзя Віцебшчына знаходзілася ў складзе Расійскай імперыі. У гэты час Віцебск цэнтр Віцебскай губерні. У Віцебску налічвалася шмат каменных і драўляных будынкаў, два тэатры, восем кнігарняў, чатыры бібліятэкі і каля васьмідзесяці прамысловых прадпрыемстваў.
   У дваццатыя гады XX стагоддзя ў Віцебску сфарміравалася творчая мастацкая школа, якая атрымала сусветнае прызнанне (Пэн, Шагал, Малевіч). Сёння Віцебск – абласны цэнтр, другая пасля Мінска культурная сталіца, месца правядзення папулярнага Міжнароднага фестывалю мастацтваў "Славянскі базар". Віцебск радзіма многіх знакамітых людзей. Бадай, самым цікавым з іх з’яўляецца "геніяльны летуценнік" Марк Шагал. Ён называў Віцебск сваім другім Парыжам. Замалёўкі горада сустракаюцца амаль на ўсіх палотнах вялікага майстра жывапісу.
   Другі па велічыні горад Віцебшчыны – Орша. Гэты старажытны горад узнік на месцы зліцця дзвюх рэк – Дняпра і Оршыцы. Упершыню горад згадваецца ў "Аповесці мінулых гадоў". Горад знаходзіўся ў складзе Полацкага княства, потым – Вялікага Княства Літоўскага. Увесь час трапляў у цэнтр шматлікіх войнаў і канфліктаў. Орша неаднаразова гарэла, аднак зноў адраджалася з попелу. Здаўна горад быў не толькі адміністрацыйным, гандлёвым, рамесніцкім, але і культурным цэнтрам. У горадзе дзейнічала адзінаццаць манастыроў, рэшткі будынкаў якіх захаваліся да нашых часоў. Невыпадкова архітэктары называюць горад беларускім Суздалем. Асаблівае месца ў гісторыі праваслаўя і ўсходнеславянскай культуры займае мужчынскі Куцеінскі манастыр, заснаваны ў прадмесці Оршы. Пры ім дзейнічала друкарня, якую пэўны час узначальваў вядомы беларускі асветнік Спірыдон Собаль. Слаўныя традыцыі аршанскіх разьбяроў, іканапісцаў працягваюць жыццё ва ўзноўленым у нашы дні манастыры. Орша доўгі час заставалася правінцыяльным гарадком. Аднак пасля адмены прыгоннага права Орша пачала фарміравацца як прамысловы і транспартны цэнтр. Па прыросце насельніцтва ў другой палове XIX – пачатку XX стагоддзя горад займаў першае месца ў Беларусі. У пачатку XX стагоддзя горад апынуўся на скрыжаванні некалькіх чыгуначных шляхоў, стаў найбуйнейшым транспартным вузлом краіны.
   Багатая на помнікі культуры і сучасная Орша. Аршанскі дом-музей драўлянай скульптуры славіцца сваімі талентамі.
   У музеі экспануецца каля двухсот скульптур народных майстроў на фальклорныя, літаратурныя, казачныя сюжэты. Пры музеі працуе майстэрня.
   Ёсць у Оршы і музей Уладзіміра Караткевіча, у экспазіцыі якога прадстаўлены рарытэтныя архіўныя матэрыялы, арыгінальныя рукапісы пісьменніка, фотаздымкі, лісты, сяброўскія шаржы, малюнкі, асабістыя рэчы. Экспазіцыя музея налічвае больш за тысячу адзінак. Аднак залатым фондам духоўнай Віцебшчыны з’яўляюцца людзі – працавітыя і сумленныя, прыгожыя і мужныя.
(455 слоў)

Паводле А. Ксяневіч.

Похожие статьи:

ПераказыВіцебск – горад майстроў

ПераказыСлынная Брэстчына