Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Дзед

   Пры выпадку Пятро ўсім расказваў, што ён страшэнна падобны да дзеда. Усе людзі паўтараюць сваіх дзядоў, гаварыў Пятро, і ён падобны да дзеда і ўнутрана, і знешне, хоць, канечне, свайго дзеда Пятро не ведаў ніколечкі. Іншы раз, прыкмячаючы ў сабе якую рысу – ці залішнюю запальчывасць, ці няўпэўненасць, ці катэгарычнасць, ці адчувальнасць да чужога слова, – ён думаў: а ці не такі і дзед Адам?
   Абяцанні прыехаць на дзедаў хутар так і засталіся абяцаннямі. Аднак дзед не-не ды прыходзіў да хлопца, напамінаў пра сябе. Не, ён не пісаў пісьмаў і нават не перадаваў прывітанні праз сваякоў – ён успамінаўся пры сустрэчах з чужымі незнаёмымі людзьмі.
   На Палессі Пятро павінен быў запісваць салдацкія і чумацкія песні. Гэтыя песні маглі ўсплысці ў памяці толькі дзядоў, што прайшлі не па адной вайне. Пятро шукаў дзядоў па вёсках – і амаль не знаходзіў, тым больш тых, што спявалі. Нарэшце яму пашанцавала. У вёсцы Церабеі яму паказалі на дзеда, якому было ўжо восемдзесят два гады, – і ён калісьці спяваў так, як ніхто. Дзед Антон быў высокі, хоць і сагнуты, з белымі вусамі і блякла-блакітнымі вачыма. Гаварыў ён слабым голасам, часта перхаў і ўвесь час круціў з хатняга тытуню самакруткі. Вочы ў яго былі вільготнымі, і ён ужо толькі зрэдку выціраў іх – слёз, каб вылівацца на шчокі, не хапала. Баба Тэкля, ягоная жонка, жвавая і дужа галасістая, папярэдзіла Пятра: «Ён-то, можа, праспявае, але будзе плакаць. Ён, як спявае свае песні, пра салдатаў, плача. На германскай быў, у рэвалюцыю таксама ваяваў. На апошнюю не ўзялі, то партызанам памагаў. Як што пра вайну – не можа, плача. Стары ўжо».
   Дзед пазіраў на Пятра пустымі, здавалася, вачыма, і хлопцу падумалася, што ён ужо мала разумее мову іншых, маладзейшых за сябе людзей, што ён ужо з тых, пракаго гавораць – старое, што малое. Але раптам дзед Антон без ніякага ўступу, усё гэтак жа гледзячы кудысьці далёка – у тыя часы, дзе блукала ягоная памяць, – зацягнуў: «Ой да ішлі хло-опцы з ярмаркі, ой да залама-алі яблынькі...» Пятро дык і не паспеў у час уключыць магнітафон. Дзіўна, але слабы дзедаў голас у песні мацнеў, нават чысцеў, не дрыжэў і не перарываўся да той самай хвіліны, як працяглая і балючая мелодыя не пераціскала горла. Слёзы не каціліся кроплямі і тым больш не беглі раўчукамі – яны заўважаліся па мокрым следзе між зморшчын. Мусіць, гэтых слёз не было тады, калі яны патрэбны былі, калі прагнула іх душа, – і сплывалі з дзедавай памяці зараз. Старых песень дзед Антон ведаў шмат: як забіты быў салдат на чужыне – і не было каму над ім пагараваць, як перадаваў вестачку з тых далёкіх земляў чорны воран; як весяліўся салдат у карчомцы, бо і хаты ягонай ужо не было, і жоначка не дачакалася, і дзеткі па чужых разышліся; як ехалі па соль казакі за далёкія землі, да сіняга мора, тры гады ехалі, а бліз дома іхняга бяда хадзіла, хадзіла ды прыглядалася, куды носа ўтачыць і забраць што. Адзінае – дзед плакаў, і баба Тэкля на яго сварылася: «Ну што ты плачаш? Гэта ж даўно было. Пра гэта ніхто не памятае, акрамя цябе. Чыста дзіця малое!» Дзед слухаў, паспешліва выціраў рукой слёзы і зацягваў далей.
(506 слоў)

Паводле А. Кажадуба.

Похожие статьи:

ПераказыДзіўныя кветкі

Васіль ВіткаВасіль Вітка - Казкі дзеда Васіля

ПераказыВясковыя коміны

ПераказыВёска над ракой

ПераказыЦюльпаны