Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Гаспадыніны памагатыя

   Людзі кажуць, што ў добрай гаспадыні сто рук, але спраў яшчэ больш. А каб стол у хаце быў заўсёды багаты, без верных памагатых на кухні руплівай гаспадыні ніяк не абысціся.
   Возьмем, напрыклад, звычайны гаршчок. Сам ён круглы, бакі пукатыя, як надзьмутыя шчокі. Набярэ круп – і ў печ, на агонь. Можна нават пачуць, як гаршчок, варачы кашу, ціха спявае ў печы. Горача яму там, але гаршчок гліняны, таму гатовы самую моцную спёку вытрываць.
   Гарлач таксама гліняны. I бакі ў яго пукатыя. Стоячы побач з гаршком на кухоннай паліцы, ён ганарыцца, што вышэйшы за яго, але нікому не прызнаецца, што сам надта баязлівы. Ніколі не пагодзіцца гарлач лезці ў гарачую печ, як гаршчок. Лепш ужо на холадзе будзе мерзнуць. Таму ў гарлач гаспадыня звычайна налівае малако, якое, як вядома, таксама больш холад любіць, чым цяпло.
   З ахвотай бярэцца насіць у сабе малако яшчэ адзін гаспадынін памагаты – збан. Знешне ён нагадвае гарлач, бо такі ж цыбаты і пукаты. Але збан мае ручку, вушка і дзюбку, каб лягчэй было наліваць у іншы посуд малако ці яшчэ якую-небудзь вадкасць.
   Гляк вельмі пакрыўдзіцца, калі пра яго тут не згадаць, бо лічыць сябе дужа важнай фігурай на кухні. Гляк бывае і круглы, і даўгаваты, з дзюбкай і без дзюбкі, з адной або дзвюма ручкамі. Усё ганяецца за модай, хоча глядзецца франтам сярод іншых пасудзін на кухні. Але ж прыгажосць, вядома, не галоўная яго вартасць. Справа ў тым, што гляк мае вузкае кароткае горла, дзякуючы якому любую вадкасць – ваду, хлебны квас, морс ці алей – можа не толькі захоўваць, але, не баючыся разліць, перавозіць з месца на месца.
   Некалі амаль у кожнай вясковай хаце мелася ступа – пасудзіна, у якой таўклі што-небудзь. Каб зрабіць яе, патрэбен быў кавалак тоўстага ствала дрэва, найлепш дуба ці граба. У ствале выдзёўбвалі або выпальвалі глыбокае "гняздзечка". Пасля ў яго засыпалі зерне і таўклі таўкачом – спецыяльнай кароткай палкай з круглым канцом. Гэта рабілі, каб ад зерня аддзялілася шалупінне. Таўклі ў ступе і крупы. А вось каб ад круп аддзяліць шалупінне, іх пасля прасявалі на рэшаце – густой сетцы, нацягнутай на шырокі абруч. Хоць рэшата ўсё на дзірках, але без яго гаспадыні нялёгка было б.
   Часам дбайныя гаспадары выдзёўбвалі і кадушкі – спецыяльныя пасудзіны, у якіх захоўвалася квашаная капуста альбо салёныя агуркі, грыбы ці квас. Але "гняздзечка" ў кадушцы звычайна было большае, чым у ступе. А такое няпроста было выдзеўбці, таму часцей кадушкі рабіліся з дошак, якія называліся клёпкамі. Гэта вельмі тонкая работа: дошкі трэба так падагнаць адну да адной, каб праз шчыліны паміж імі не прасочвалася вадкасць.
   Кубелец, можна сказаць, самы блізкі сваяк кадушкі. Абое яны драўляныя і дужа падобныя. Праўда, у кубельца зверху тырчаць вушкі, а яшчэ ён любіць насіць "капялюшык" – накрыўку. Здымеш "капялюшык", а пад ім – смачнае духмянае сала, якое так любяць беларусы.
(450 слоў)

Паводле А. Бадака.

Похожие статьи:

Алесь БадакАлесь Бадак - Адзінокі васьмікласнік жадае пазнаёміцца

Алесь БадакАлесь Бадак - Вецер

Алесь БадакАлесь Бадак - Пагоня

Алесь БадакАлесь Бадак - Беларусачка

Алесь БадакАлесь Бадак - Маці