Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Мікола Чарняўскі - Добры доктар спарыння...

Увага!!! Поўны змест

   Поле ўжо страціла сваю залацістасць: яно падалося Андрэйку сівым і трошачкі... панурым.
   «Гэта ўсё сухмень, – падумалася малому. – Сцяблінкі перасохлі, пагорбіліся, а каласкі дзе-нідзе пачарнелі. Куды бацька глядзеў?» – Нават нейкая крыўда авалодала ім.
   – Перастаяла, – быццам пагадзіўся з ім бацька. – Камяні камянямі, а жаць трэба...
   Ён увайшоў у жыта, сарваў некалькі каласкоў, расцёр іх, падзьмухаў, перасыпаючы зярняты з далоні на далонь, паклікаў Андрэйку:
   – Хадзі-тка сюды, паглядзі на яе, нягодніцу...
   – На нематоду? – Андрэйку здавалася, што, апрача яе, злой і хітрай, ніякіх шкоднікаў няма.
   – Ды не, – задуменна адказаў бацька. – Але таксама «цаца» добрая!
   На яго далоні, сярод усохлых жаўтлява-бурых жытнёвых зярнят, нібы драбнічкі вугалю, чарнеліся яшчэ нейкія зярняты.
   – Што гэта? – спытаўся Андрэйка, пераклаўшы некалькі зярнят на сваю далоньку.
   – Што гэта, пытаеш? Спарыння пурпуровая, грыбок, ці, калі можна так сказаць, паразіт, нахлебнік. Асабліва жыта любіць. Бачыш, якая вырасла: буйнейшая, чым жытняе зярнятка, але лягчэйшая за яго. Калі з’есці такое «зярнятка», ну не адно, а трохі болей, можна атруціцца, нават памерці.
   – Ды хто ж гэта падахвоціцца есці іх, калі ведае, што можа памерці? – здзівіўся Андрэйка.
   – Як ні дзіўна, сынок, елі, – з усмешкаю прамовіў бацька. – Елі сотні гадоў запар. Вядома, не самую спарынню елі, а хлеб, выпечаны з такога зерня... I атручваліся...
   – I што, ніякіх лекаў не прыдумалі людзі?
   – Прыдумалі... Калі старанна ачышчаць насенне, зямельку дбайна ўрабляць, тады спарыння не прычэпіцца да зярнят, не пасеецца, не ўзыдзе ў полі... Праўда, цяпер яна крышку змяніла свой нораў, палагоднела. Больш таго, нават набыла рэпутацыю... доктара.
   – Ты смяешся, татка? Як гэта так: атрута і раптам... доктар, лекамі стала?
   – Чуў жа, мусіць, што нават у змей бяруць яд, а ён ідзе на выраб каштоўных лякарстваў? Нешта падобнае і тут выйшла. Спарыння ў наш час больш вядомая ўжо як лекавая расліна. Яе разводзяць, яе вырошчваюць! Парадокс, праўда?
   – Ад чаго ж ёю лечацца?
   – Яе прымяняюць, калі трэба спыніць кровацячэнне. Прэпаратамі, што выраблены са спарынні, лечацца ад неўрозаў, гіпертаніі... Ці мала ёсць хвароб?
   – I наша бабуля ўсё скардзіцца на гіпертанію. Давай занясём ёй гэтыя зярняткі, яна зробіць адвар з іх. Яна ж збірае ўсялякія зёлкі. Сам бачыў.
   – О-о, сынок, на гэты раз бабуля наўрад ці прыдумае што. Не такое гэта зелле, каб узяў яго, адварыў і, калі ласка, лячыся, пі. Гэтым займаюцца вучоныя, у спецыяльных лабараторыях, на заводах. Фар-ма-цэў-тыч-ных заводах.
   – Фарм... Фар-ма-тэў-тычных... – памкнуўся паўтарыць незнаёмае слова Андрэйка, але не змог.
   Бацька засмяяўся. Прыжмурыўшыся ад сонца, якое біла проста ў вочы, і прыклаўшы далонь брыльком, ён пачаў углядацца ў жытнёвы палетак.
   – Хочаш, я цябе арэшкамі пачастую? – раптам спытаў Станіслаў Ігнатавіч, крута павярнуўшыся да сына.
   – Якімі арэшкамі? – страпянуўся Андрэйка. – А што, яны ўжо даспелі? Яшчэ ж рана, мусіць?
   – А мы зараз пабачым. Можа, і не зусім даспелі, але ўжо блізка да гэтага. – Ён падміргнуў Андрэйку, узяў яго за руку, і абодва шпарка пашыбавалі наўпрост па ўзмежку да «Нівы»...
   Нейкі час ехалі моўчкі. Хлопчыка пакалыхвала на сядзенні, і ад гэтага калыхання, і сцішанага, лагоднага вуркату матора хацелася прытуліцца да бацькавага пляча і заплюшчыць вочы. А заснеш – не захоча раптам бацька будзіць, дамоў паверне, і ўжо тых арэшкаў не пасмакуеш?! Андрэйка яшчэ ніжэй апусціў шкло ў дзверцах кабіны, выставіў у акенца руку. Свежы ветрык ударыў у далонь, прабег па руцэ, слізгануў пад кашулю.
   Станіслаў Ігнатавіч, чэпка трымаючы баранку, пільна ўзіраўся ў дарогу. Час ад часу, уздымаючы за сабою попельна-рыжы шлейф пылу, насустрач ім шыбавалі грузавікі, што кіраваліся з поля, дзе працавалі камбайны.
   Андрэйка не чуў, што крычалі, параўняўшыся з імі, шафёры, але па тым, як яны ўскідвалі левую руку, разумеў – віталіся з бацькам.

Похожие статьи:

Мікола ЧарняўскіМікола Чарняўскі - Змайстравалі сані

Міхась ЧарняўскіМіхась Чарняўскі - Вогнепаклоннікі

ПераказыСтала песняй у народзе

Мікола ЧарняўскіМікола Чарняўскі - Ёлка

ПераказыМузей векапомнай славы