Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Мікола Чарняўскі - «Акадэмія»... на колах

Увага!!! Поўны змест

   Палявая дарога, выбітая грузавікамі, трактарамі ды вазамі, стужкай вілася ўдалячынь, то ўзбягаючы на пагоркі, то збягаючы з іх. Яны зелянелі ад канюшыны, жаўцелі ад аўсяных мяцёлак, разбягаліся ў стрэлках бульбяных разораў.
   Бульба/адцвіла, але яе лістота, цёмна-зялёная, разлапістая, прыпарушаная пылам, не думала вянуць ці засыхаць. Андрэйка думаў, што зараз яны мінуць бульбяны палетак, выберуцца на раўнейшую дарогу, ды бацька нечакана прытармазіў, шчоўкнуў дзверцамі. Сышоў з дарогі, пераступіў пяць ці шэсць разораў-баразён, нахіліўся над бульбоўнікам, пачаў прыглядацца да яго, расхінаць кусты рукамі. Праз хвіліну-другую, задаволены, вярнуўся да машыны.
   – Здаецца, усё нармальна... Не відаць разбойніка паласатага...
   – Тата, што ты там шукаў? Згубіў што ці так сабе?
   – Шукаў, каб не згубіць, – загадкава адказаў бацька.
   – А што ты можаш згубіць тут? – зноў пацікавіўся Андрэйка.
   – Тоны, дзесяткі тон бульбы.
   – Ты як скажаш, тата! На бульбе губляць... бульбу! – Яму здалося, што бацька пакеплівае з яго.
   – Пра жука каларадскага чуў? – ужо сур’ёзна запытаўся бацька.
   – Як не чуў? – здзівіўся Андрэйка. – Нават бачыў яго. Як божая кароўка, але крыльцы ў чорную палоску. Бабуля з агарода прыносіла, паказвала мне. Я яшчэ дапамагаў збіраць іх на бульбе ў бляшаначку і паліць на дарожцы. Аднаго разу бачыў, як гэты жук двор перапаўзаў...
   – На сваім агародзе яго і сабраць можна, – пагадзіўся бацька. – А на такім полі? Даводзіцца ядахімікаты прымяняць. Бо гэты жучок – шкоднік вялікі. Пражэрлівы надта. Калі не знішчыць у час, усё лісце на бульбе з’есць. Ты думаў, з бульбаю прасцей простага: вясною пасадзіў, улетку – абагнаў, увосень – выкапаў і, калі ласка, еш яе, гарачанькую, сопкую? О не! У яе столькі ворагаў! Калі каларадскага жука выявіць лёгка, дык нематоду не адразу разгледзіш. Надта ж хітрая, шэльма!
   – Хто, хто?
   – Нематода, – паўтарыў бацька. – Хітры, каварны вораг. Не лісце, а карані з’ядае, клубні. Калечыць – глядзець балюча! На нашых палетках гэтай шкодніцы, дзякуй богу, я пакуль не заўважыў, – працягваў далей бацька. – Мы з ёю яшчэ севазваротам змагаемся.
   – Чым, чым? – перапытаў Андрэйка.
   – Севазваротам, – паўтарыў бацька. – Як табе тут растлумачыць?.. На адным і тым жа полі мы не сеем запар адну і тую ж культуру. На гэтым полі, дзе мы стаім, летась жыта расло, наступнай вясною ячмень ці авёс з вікаю пасеем, потым лён. Бульба вернецца сюды не скора, гады праз тры-чатыры. Не дачакаецца яе тут нематода, згіне...
   Ён замаўчаў, потым зноў звярнуўся да Андрэйкі:
   – Ты не задумваўся, чаму я, калі збіраюся на рыбалку, прымушаю цябе капаць чарвякоў каля хаты, на сваім агародзе?
   – Бо яно бліжэй, – разважліва-ўпэўнена адказаў Андрэйка. – Не паедзеш жа іх у полі шукаць.
   – А ў полі іх асабліва і не накапаеш, – падхапіў бацька. – Разумееш, баяцца яны мінеральных угнаенняў, хіміі баяцца. Рэдка сустрэнеш цяпер у полі дажджавога чарвяка. А чарвяк – той жа плуг для зямелькі...
   Гэта было навіною для Андрэйкі. Ён ніяк не мог уявіць дажджавога чарвяка... плугам.
   Бацька, захапіўшыся размовай, даводзіў думку да канца:
   – Выходзіць, правільна людзі прыдумалі: «Век жыві – век вучыся». Ды ўжо не ў той акадэміі, дзе ўсё па кніжках ды на словах, а тут, у гэтай «акадэміі»... на колах. – I ён паказаў на машыну, на шырокі палявы прастор, што вабна і таямніча рассцілаўся перад імі. – Але хопіць лекцый. На колькі хвілін прычынім нашу «акадэмію». Ты згодны?
   – Калі трэба, то згодны. А куды цяпер?
   – Ёсць адзін палетак у мяне, за Гузельскай гарою. Баюся, ці не пераспела жыта на ім, ці не палегла. Зямля там камяністая. Спытаеш, чаму не прыбіраем каменне? Збіраем, сцягваем у крушні, а яно, ліха на яго, расце. Як пустазелле тое... Каб не ламаць тэхніку, вырашылі гэта поле апошнім убіраць. Але ж і ўраджай страціць можна, абсыплюцца каласы... Ды я яго на заметку ўзяў яшчэ па адной прычыне... – Бацька вымавіў апошнія словы загадкава, таямніча.

Похожие статьи:

Міхась ЧарняўскіМіхась Чарняўскі - Вогнепаклоннікі

ПераказыМузей векапомнай славы

Мікола ЧарняўскіМікола Чарняўскі - Ёлка

ПераказыСтала песняй у народзе

Мікола ЧарняўскіМікола Чарняўскі - Змайстравалі сані