Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Лідзія Арабей - Новы сшытак

Увага!!! Поўны змест

   Косцік вельмі любіў пачынаць новы сшытак. I першыя старонкі пісаў заўсёды вельмі акуратна, старанна. Літары выходзілі роўныя і прыгожыя.
   Але чым далей пісалася ў сшытку, тым бруднейшыя выходзілі старонкі, крывейшыя літары.
   А як перавальвала за палавіну, тут ужо невядома што рабілася. Літары пачыналі нібыта скакаць – то вылазіць зверху за лінейку, то сягаць пад яе, рабіліся нібы гарбатыя.
   Косціку і самому брыдка было глядзець на сапсаваны сшытак, і ён, не дапісаўшы яго да канца, кідаў і браў новы. Але з новым сшыткам выходзіла тое самае: зноў мазаніна, крывыя літары. I зноў прыходзілася браць новы.
   Аднойчы тата спыніўся каля стала, за якім рабіў урокі Косцік. Узяў у рукі адкінуты сшытак.
   – Бачу, сынок, не цэніш ты людской работы, – сказаў ён.
   – Якая работа! – запярэчыў сын. – Колькі там той сшытак каштуе!
   – Колькі каштуе, – паківаў з дакорам галавою тата. – А ці ведаеш ты, колькі трэба працы, каб такі сшытак зрабіць!
   – Падумаеш, –сказаў Косцік. – Некалькі лісткоў сашчапіць!..
   – А як тыя лісткі робяцца, ты ведаеш?
   – З паперы.
   – Так, з паперы, а папера з чаго? Косцік маўчаў.
   – Папера з дрэва робіцца, – пачаў тлумачыць тата. – Значыць, каб сшытак зрабіць, трэба дрэва спілаваць… А каб дрэва спілаваць, бензапіла патрэбна… А пілу з металу робяць… А каб метал атрымаць, трэба спачатку руду знайсці… Потым вывезці яе з шахтаў на машынах, на цягніках… А машыны ды цягнікі таксама зрабіць трэба. Так што на твой сшытак сотні людзей працуюць, а можа, і тысячы. Геолагі руду шукаюць, сталявары метал выплаўляюць, рабочыя машыны робяць, машыністы ды шафёры водзяць цягнікі, самазвалы. А для той пілы, для самазвала яшчэ і бензін патрэбен, значыць, і нафту трэба з зямлі здабыць…
   Косцік слухаў тату і дзівіўся. Ён ніколі не думаў, што звычайны сшытак робяць так шмат людзей.
   – А тое дрэва? – гаварыў тата. – Яно расло, можа, сто гадоў, а яго спілаваць трэба, завезці на фабрыку, каб паперу на твой сшытак зрабіць. У клетачку ці ў лінейку. А ты дапішаш сшытак да палавіны і выкідаеш… I новы пачынаеш…
   «Цікава, – думаў Косцік. – Калі на звычайны сшытак працуе тысячу чалавек, то як жа на ўсё астатняе?» I ён спытаў:
   – А штаны мае таксама многа людзей рабіла?
   – Таксама, сынок, – адказаў тата. – Спачатку трэба было лён пасеяць ды даглядаць лён, каб вырас. Потым на станках ніткі сукаць, фарбаваць іх. З тых нітак тканіну ткаць, потым на машынах з тканіны штаны шыць. А станкі ж ды машыны зноў з металу робяць, а метал – з руды… Усюды праца чалавечая, каб не яна, нічога не меў бы ты, а жыў – як першабытны чалавек, у пячоры.
   Косцік агледзеў свой стол. На ім ляжалі кніжкі, сшыткі, каляровыя алоўкі, ручка, лінейка. Ён узяў у рукі лінейку. I раптам уявіў, колькі людзей рабіла гэтую няхітрую прыладу. Асцярожна паклаў лінейку на стол, падсунуў да сябе недапісаны сшытак. I даў цвёрдае слова – пакуль гэтага не дапіша, новага не пачне.