Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Аляксей Якімовіч - Ножык

   Упёршыся абедзвюма рукамі, Дзіма адчыніў шэрыя металічныя дзверы пад’езда і выйшаў на двор.
   Непадалёку на асфальце шчыльным колам стаяць хлопчыкі з суседніх пад’ездаў. Як відаць, захопленыя нейкай цікавай гульнёй, яны дружна і весела рагаталі.
   Дзіма намацаў у кішэні ножык і цвёрдым, упэўненым крокам накіраваўся да хлопцаў.
   Ножык-складанчык сёння Дзіму падарыў тата.
   – Вось табе мой падарунак, грыбнік, – сказаў, усміхнуўшыся.
   Так, Дзіма часта з бацькам ходзіць у грыбы, любіць іх збіраць, асабліва баравікі, падасінавікі.
   Цяпер у яго, як у сапраўднага грыбніка, ёсць ножык. Зараз ён пакажа яго хлопцам, быццам незнарок выцягнуўшы з кішэні. Канешне, яны здзівяцца і, напэўна, пазайздросцяць яму.
   Дзіма наблізіўся да сяброў і ад неспадзеўкі шырока расплюшчыў вочы, падобныя на два чорныя гузічкі.
   У цэнтры жывога кола на кукішках сядзеў Дзімаў аднакласнік Юра (яны сёлета перайшлі ў чацвёрты клас) і двума пальцамі трымаў тонкую белую нітку, якая была прывязана за левую лапку маленькага натапыранага верабейкі.
   – Вы тут што робіце? – вырвалася ў Дзімы.
   Пачуўшы Дзімаў голас, верабейка ўстрапянуўся і прыўзняў ускудлачаны хвост, як бы намерваючыся ўзляцець у неба.
   «Ён зразумеў, што я яго шкадую, спадзяецца, што дапамагу», – падумаў Дзіма і мацней сціснуў у кішэні гладкую, адпаліраваную ручку ножыка.
   – Мы гуляем! – павёў шырокімі плечукамі Юра і з сілай пацягнуў за нітку.
   Верабейка нязграбна бокам упаў на асфальт і затрапятаў правай лапкай, намерваючыся скінуць з левай абрыдлую нітку.
   Хлопцы зарагаталі, загудзелі, усцешаныя, а верабейка прыўстаў і затрос цёмна-шэрай галоўкай. На ягоным горлачку, прабіваючыся праз ускудлачанае пер’е, захадзіла, запульсавала нейкая жылачка. Бываючы з бацькам у лесе, Дзіма не раз і не два назіраў за птушкамі, любаваўся імі, слухаў іхнія спевы.
   – Чуеш, сынок, як стараюцца сябры нашы меншыя? – аднаго разу заўважыў бацька.
   «Меншым звычайна дапамагаюць большыя. Выходзіць, мы, людзі, птушкам павінны дапамагаць», – тады адзначыў пра сябе Дзіма.
   – Птушка, камячок пер’я, можна сказаць, а таксама нешта разумее, – зірнуўшы на Дзіму, важна, як знаўца, прагаварыў Юра.
   Дзіма нагнуўся, хацеў паглядзець верабейку, а ён зусім сцяўся , прыціснуўся да зямлі.
   – Разумее, баіцца! – засмяяўся Юра, паказаўшы шчыльныя, востранькія зубкі.
   Дзімава рука застыла ў паветры.
   – Ты як яго злавіў?
   Вераб’і, ведаў Дзіма, птушкі хітрыя, асцярожныя, у рукі не даюцца.
   – Акно на кухні адчыніў і крошак хлеба на стол насыпаў. Ён пазіраў, пазіраў здалёку, не вытрымаў і заляцеў на кухню. Тут я з кута выскачыў і шапкай яму як даў! З першага разу пацэліў, не верыш? Думаў, што забіў ці пакалечыў. Аж не! Як бачыш, жывы, цэленькі застаўся, – кароткім тоўстым пальцам Юра дакрануўся да белай папярочнай палоскі на крыле.
   Верабейка адкрыў дзюбку і жаласна ціўкнуў.
   – Просіцца, каб выпусціў, – зноў важна, як знаўца, прагаварыў Юра.
   – А ты выпусці! Выпусці яго! – падхапіў Дзіма і дастаў з кішэні новенькі бліскучы ножык. – Я нітку перарэжу, давай.
   – Бацька купіў яму ножык, у грыбы будуць хадзіць, – выказаў здагадку адзін з хлопчыкаў.
   – Але, – кіўнуў галавою Дзіма і прамовіў з надзеяй: – Я перарэжу?
   Юра надзьмуў шчокі. Ягоны твар стаў падобны на спелую порхаўку.
   – Шкадуеш вераб’я?
   – Шкадую, – прызнаўся Дзіма.
   – Свой ножык мне аддай, назусім. За ножык выпушчу.
   Хлопцы перасталі гаманіць, сцішыліся.
   «Вух!» – з грукатам зачыніліся ў пад’ездзе цяжкія металічныя дзверы.
   Дзіма ўздрыгнуў.
   – Аддасі? – напомніў Юра. Па ягоным загарэлым ілбе прабегла маршчынка, падобная на павуцінку.
   Дзіма непрыкметна змахнуў рукавом дзве слязінкі, што набеглі на вочы-гузічкі.
   – Ну! – прыўстаў Юра.
   – Аддам, але спачатку нітку на лапцы перарэжу.
   Дзіма ўзяў верабейку і вострым лязом ножыка асцярожна разрэзаў на лапцы туга завязаную нітку. Затым адышоў убок, падкінуў птушку ўгору і ціха сказаў:
   – Ляці, верабейка!