Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Творчасць Аляксея Пысіна

   Аляксей Пысін быў паэтам высокага майстэрства і арыгінальнасці, што, як і многія іншыя беларускія паэты, выпрацаваў свой індывідуальны стыль напрыканцы 50-х, а ў наступнае дзесяцігоддзе апублікаваў некалькі цікавых паэтычных зборнікаў. Ён нарадзіўся 22 сакавіка 1920 г. у вёсцы Высокі Борак Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці; з 1937 па 1939 г. вучыўся ў Камуністычным інстытуце журналістыкі ў Мінску, пазней, у 1958 г., скончыў Вышэйшыя літаратурныя курсы ў Маскве. У перыяд з 1939 па 1941 г., а таксама і наступнае дзесяцігоддзе пасля вайны Пысін працаваў ў шэрагу правінцыйных газет. У час вайны ён змагаўся на розных франтах, і гэты ваенны досвед знайшоў адлюстраванне ў ягоных шматлікіх вершах 50-х гг. Нягледзячы на тое, што першая публікацыя Пысіна адбылася ў 1938-м, свой першы зборнік «Наш дзень» ён выдаў толькі ў 1951 г. Яго вельмі ўдала дапоўніў зборнік «Сіні ранак» (1959). У гэтым апошнім зборніку добра бачна стаўленне паэта да вайны, і з-за стылістычнай стрыманасці яно здаецца яшчэ больш праніклівым. Добрым прыкладам таму можа служыць верш «Дуб» (1957):

Здрыгануўся дуб стары ў даліне,
Дзе акопы зараслі травой:
Гэта незнарок ў асколак міны
Грукнуў дзяцел дзюбаю сваёй.


   Іншы верш, напісаны ў наступным годзе, спалучае ўспаміны пра вайну і ярка выражанае патрыятычнае пачуццё аўтара:

 

Не ведаю, якім вузлом
Навекі я прывязан
Да старых сосен за сялом,
Да яблынь, груш і вязаў,

Да кладак гладкіх,
Валуноў,
Да траў, жытоў на ўзлесках,
Да партызанскіх курганоў
I помнікаў гвардзейскіх...

Адно я знаю: гэткі меч
На свеце не скуецца,
Каб мог ён вузел мой рассеч,
Не закрануўшы сэрца.


   Аднак толькі ў сярэдзіне 60-х Пысін дасягнуў свайго найвышэйшага ўзроўню як паэт. Ён піша на шматлікія тэмы, некаторыя з іх добра знаёмыя, іншыя – тыповыя для таго новага, адносна ліберальнага, часу, а некаторыя – досыць арыгінальныя і дасюль звычайна ігнараваныя. Такой вось тэме прысвечаны, напрыклад, верш «Баркулабаўскія салаўі» (1964), які больш чым проста намякае на ўсе цяжкасці і пакуты (звычайна такой рамантызаванай) працы на цалінных землях Савецкага Саюза, як гэта відаць з трэцяй і чацвёртай строфаў верша:

 

Ля чорнай кладкі плавала
Гусінае пяро.
Дзяўчыну з Баркулабава
Павезлі за Дняпро.
Палонам ёй і згубаю
Той род чужы і дом:
Лепш кукаваць зязюляю
Ў матулі пад акном.


   У гэты час Пысін таксама праяўляе моцны духоўны бок сваёй паэтычнай сутнасці, што бачна ў выдатным вершы пра рыжскі сабор «Домскі арган» (1964), у якім чалавек, што быў членам камуністычнай партыі з 1944 г., адчувае эстэтычную асалоду, амаль рэлігійнае натхненне, адлюстраванае, што тыпова для Пысіна, праз вобразнае апісанне прыроды. Гэтае пачуццё становіцца асабліва яўным у трох апошніх строфах.
   Іншы выдатны твор гэтага перыяду, верш «Забыта многае ў жыцці...» (1965), прысвечаны Сцяпану Гаўрусёву, маладому паэту, з якім пазней Пысіну было наканавана супрацоўнічаць у сферы перакладаў. У ім паэт знаходзіць адказ на праблему забыцця, выкарыстоўваючы тыповы для беларусаў вобраз жыта – адной з самых распаўсюджаных збожжавых культур Беларусі.
   Кніга «Мае мерыдыяны» (1965), магчыма, стала ці не сапраўднай вяршыняй паэтычнай кар’еры Пысіна. Пазней убачылі свет і іншыя ягоныя ўдалыя працы, такія цудоўныя зборнікі, як «Твае далоні» (1967), «Пойма» (выбранае, 1968), «Да людзей ідучы» (1972), «Вярбовы мост» (1974) і «Ёсць на свеце мой алень» (1978). З іншага боку, пяць паэм Пысіна, здаецца, былі менш удалымі за ягоныя кароткія вершы, хаця калі іх не было б з чым параўноўваць, то нават такіх твораў, як «Жураўліны бераг» (1964) і «Белы камень» (1965) было б дастаткова, каб убачыць у іх шчырага, шчодра адоранага паэта. Асабліва паспяховымі былі тры кніжкі вершаў для дзяцей: «Матылёчкі-матылі» (1962), «Вясёлка над плёсам» (1964) і «Колькі сонцаў» (1979).
   Творчасць Пысіна адрознівае тэматычная разнастайнасць, арыгінальнасць, моц, энергія, вобразны лаканізм і прамы, калі-нікалі жорсткі стыль пісьма, пры дапамозе якіх паэт перадае глыбокія думкі і малюе захапляючыя карціны.


Крыніца: Макмілін А. Беларуская літаратура ў 50-60-я гады XX стагоддзя: Манаграфія / Пер. з англ. А. Літвіноўскай / А. Макмілін. – Мн.: "Беларускі кнігазбор", 2001. – 332 с.

Похожие статьи:

Аляксей ПысінАляксей Пысін - Петрык і сонца

Аляксей ПысінАляксей Пысін - Пісьмо птушак

Аляксей ПысінАляксей Пысін - Забыта многае ў жыцці...

Аляксей ПысінАляксей Пысін - Домскі арган

Аляксей ПысінАляксей Пысін - Туман