Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Лань

Кнопка отправить на печать

   Сонца яшчэ не ўзышло. Начны туман, чапляючыся за елкі, спаўзаў на зямлю. Лес прытаіўся, заціх.
   Прадчуванне незразумелай трывогі закралася ў душу лесніка. Здалёк пачуўся грукат капытоў. Тонкі слых без цяжкасці вызначыў: едуць двое.
   Стары вартаваў княжацкі лес. Жывучы сярод прыроды, ён навучыўся разумець птушак і звяроў лепш, чым людзей. Вясною ён бачыў, як плачуць бярозы, а ўвосень чуў, як жоўта-чырвонае лісце напявае зямлі развітальную калыханку.
   У гады далёкай маладосці былі ў лесніка жонка, маленькі сын. Тупат дзіцячых ножак, смех Яся напаўнялі хату радасным святлом. У вачах жонкі Алены, як у блакітных азёрах, адлюстроўваліся далёкія зоры. Калі яна заплятала касу, здавалася, што гэта сноп спелых каласоў. Рухі яе былі павольныя, і людзі казалі, што так плаваюць лебедзі на княжацкіх сажалках.
   Але прыйшла бяда. Вяртаючыся з палявання, прыкмеціў князь Алену. Запала яна ў яго душу. А праз некалькі дзён уварваліся ў хату панскія служкі, забралі жонку і сына, а беспрытомнага гаспадара пакінулі ляжаць на падлозе.
   Хутка па вёсцы прайшла чутка: Алена кінулася ўночы з замкавай вежы, а маленькага Яся князь адправіў на чужыну.
   Прайшлі гады. Душэўны боль старога прытупіўся, і пайшоў ён да князя прасіцца на службу. Так стаў лесніком.
   ...Тым часам тупат набліжаўся. На паляне з’явіліся княжацкія служкі. Адзін з іх загадаў старому ісці да князя, які чакаў на краі лесу ў акружэнні світы. Доўгія сівыя валасы князя спадалі на плечы. Востры арліны нос і калючы погляд рабілі яго знешні выгляд страшным. Князь надумаў наладзіць паляванне. Ляснік сваю справу ведаў: трэба расставіць лоўчых, загоншчыкаў, падняць звера і гнаць яго на паляўнічых.
   Вось загоншчыкі расстаўлены, зграя сабак ірвецца з ланцугоў. Князь, прышпорыўшы каня, накіраваўся ў глыб лесу. Лясную цішыню парушылі першыя стрэлы.
   Ляснік, абапёршыся на стрэльбу, стаяў пад дрэвам. Ён чакаў, калі выганяць звера. Пачуўся трэск, і на паляну асцярожна выйшла стройная серабрыста-шэрая лань. Маленькія чорныя капыткі нават не мялі траву, а толькі страсалі з яе запозненую расу. У лані былі маленькія белыя плямкі на спіне і вялікая пляма на лбе. Гледзячы на яе, стары з трывогай заўважыў падабенства жывёлы з нечым даўно забытым, такім жа лагодным і пяшчотным. Нечакана лань павярнула галаву, і іх погляды сустрэліся. Уражаны стары здрыгануўся: у лані былі блакітныя вочы, якія даверліва, без страху глядзелі на лесніка. Як яны былі падобны да тых вачэй!
   Побач з ланню, хістаючыся на тонкіх ножках, стаяла маленькае аленяня. Яно прыціскалася да маці, са страхам пазіраючы на чалавека. Так спалохана прыціскаўся да Алены маленькі Ясік, калі з грукатам расчыніліся дзверы...
   Пякучая хваля ўспамінаў нахлынула на старога. Галіны самкнуліся, і ляснік зноў застаўся адзін. I раптам побач раздаўся стрэл. Прадчуванне непапраўнай бяды напоўніла сэрца. Не раздумваючы, стары кінуўся ў зялёныя абдымкі лесу. Яркае сонца спыніла яго на краі паляны. На мяккім дыване палявых кветак ляжала лань. На белых рамонках – галава з белай плямкай на лбе. Пяшчотная, грацыёзная, прыціснулася яна да цёплай зямлі, на якую павольна сцякаў тонкі чырвоны струменьчык.
   Пад разгалістым дубам стаяў князь і з пагардлівай усмешкай зноў узводзіў стрэльбу. Блакітныя вочы аленяняці спакойна глядзелі ў пустэчу дула.
   Няспешна ляснік узняў стрэльбу, у прарэзе прыцэлу з’явілася постаць князя, палец сам націснуў на спускавы курок.
   Ляснік пяшчотна пагладзіў аленяня па галоўцы, прытуліў да сябе, і яны накіраваліся ў глыб лесу. Адзін ішоў няўмела, хістаючыся на тонкіх ножках, другі – цяжка ступаючы, згінаючыся пад цяжарам пражытых гадоў.
   З таго часу ніхто не бачыў лесніка. А на тым месцы, дзе ўпала лань, з’явіўся ручай, які паступова ператварыўся ў раку. Людзі назвалі яе Лань.
   Кажуць, калі прыгрэе вясновае сонейка, выходзіць з лесу прыгожы алень. Горда трымае ён каранаваную галаву і журботна глядзіць на раку. Блакітная вада і блакітнае неба адбіваюцца ў яго блакітных вачах.
(588 слоў)

Паводле С. Тарасава.