Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Максім Клімковіч і Міраслаў Адамчык (Шайбак) - "Vita brevis, або Нагавіцы святога Георгія"

Кнопка отправить на печать

   П'еса прысвечана Францыску Скарыне, пастаўлена ў Рэспубліканскім тэатры нацыянальнай драматургіі. Рэакцыя гледача на спектакль была неадназначнай. Занадта нетрадыцыйна выглядаў у ёй першадрукар – у якасці... фрывольнага фарсавага персанажа, гэтакага аматара любоўных прыгод.
   Рэальны, даведзены гісторыкамі факт - сустрэчу і дыспут Скарыны і Марціна Лютэра ў горадзе Вітэнбергу драматургі перадаюць як фрывольную гісторыю пра адзюльтэр. Доктар Скарына сустракаецца не толькі з заснавальнікам лютэранства, але і з яго жонкай.
   Пасярэдзіне сцэны стаіць вялізны ложак, у які па чарзе будуць "правальвацца" дзейныя асобы. У прадбачанні магчымага абурэння, неразумення з боку гледачоў і крытыкі, аўтары паспрабавалі растлумачыць, чаму яны імкнуцца паказаць нетрадыцыйнага Скарыну. Гэта адбываецца ў сцэне, дзе вядуць спрэчку Рэжысёр і Драматург.
   Р э ж ы с ё р. ...Я гэта дарабляць не буду, і нікому паказваць не збіраюся.
   Д р а м а т у р г . Чаму гэта не будзеш?
   Р э ж ы с ё р . Я не ты, я са Скарыны і з Лютэра здзекавацца не магу. Пачыналі працу, ты мне як абяцаў? Напісаць сур'ёзны, манументальны твор, па магчымасці ў вершах, накшталт Фаўста. Узяў бы сапраўднага Фаўста і нарэзаў з яго цытат. Паставілася б нармальна.
   Д р а м а т у р г . На класіку пацягнула, то і ставіў бы класіку. Ты мне галавы не дуры. Скарына, Лютэр яго хвалююць. Які ж ён Скарына - звычайны актор. Сёння ён Скарына, заўтра - святы Георгій. Рэплікі яму я напісаў, мне за іх і адказваць...
   Р э ж ы с ё р . Тады здымай імя Скарыны і Лютэра, гані камедыю. Якія ж яны пасля гэтага дзеячы Адраджэння?
   Д р а м а т ур г. А ты ўяўляеш эпоху Адраджэння? Ты ведаеш што: Петрарка і Бакачча жылі пры каралеўскім двары, дзе адна французская графіня атруціла другую пры дапамозе клізмы. А праз год забіла ва ўласным ложку мужа каралевы. Двор гэты, як пісалі сучаснікі, нагадваў публічны дом. Што Мікеланджэла зламаў нос Леанарда да Вінчы і жахліва знявечыў твар аднаму нямецкаму ювеліру. А знакаміты скульптар Тарыджыяні сам расказваў Бенвенута Чэліні, як аднойчы так моцна ўдарыў маладога Мікеланджэла кулаком у нос, што нос ператварыўся ў аплатку. На што Чэліні расказваў пра тое, як ён катуе і забівае каханак, а потым пахваляўся злачынствамі, якіх нават і не рабіў. А Франсуа Рабле? Як мінімум у дзвюх краінах Франсуа Рабле быў прысуджаны да смяротнай кары. Ты думаеш, Скарына быў лепшы за іх?
   Р э ж ы с ё р . Ты на мяне не цісні. Ты мне Скарыну зрабі такога, каб не сорамна было ні за яго, ні за сябе.
   Д р а м а т у р г. А мне не сорамна ні за сябе, ні за Скарыну. Я раблю эпоху Адраджэння такой, якой яна была.
   Можна спрачацца з Драматургам і пра этычныя межы абыходжання з рэальнымі гістарычнымі асобамі ў мастацкім творы, і пра акалічнасці Рэнесансу, і пра дзейнасць і жыццяпісы асобных яго прадстаўнікоў. Напрыклад, Франсуа Рабле ў жыцці быў паважным аскетам, а да пакарання быў прысуджаны за ерэтычныя погляды.
   Адну з думак, выказаных Драматургам, немагчыма аспрэчыць: чытачу і гледачу мала адных толькі "забранзавелых", манументальных літаратурных партрэтаў вялікіх дзеячаў мінуўшчыны. Смех, гумар у паказе іх жыцця - не абавязкова блюзнерства. Дарэчы, і ў замежнай літаратуры можна сустрэць прыклады досыць вольнага абыходжання з гістарычнымі асобамі.
   Зрэшты, аўтары пастаноўкай твора разлічвалі на грамадскую рэакцыю, на эпатажнасць і нават на скандал - і ў пэўнай ступені свайго дамагліся. Творы, палемічныя паводле зместу, уносяць элемент разнастайнасці ў літаратурны працэс, і гэта варта прызнаць.
   Кожны літаратурны эксперымент рызыкуе абярнуцца выдаткамі, тэхнічнай недасканаласцю, цяжкасцю сцэнічнага ўвасаблення. Можна рабіць шматлікія крытычныя заўвагі, але не трэба забывацца і пра тое, што творчая смеласць і рызыка самі па сабе з'яўляюцца неад'емнай часткай эстэтыкі.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!