Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by



Алена Васілевіч - Чынгісхан

Увага! Поўны змест

   Гэта мая трохгадовая суседка... Пачакайце, пачакайце, не перабівайце. Няма ніякай памылкі. Паўтараю: і суседка і Чынгісхан... У кароценькай ружовай сукенцы, з белым капронавым бантам на ўсю галаву, з гарэзлівымі чорнымі вочкамі. Яны то хаваюцца, нібы мышкі, у раскосых, вузенькіх шчылінках, калі Чынгісхан зацекаецца ад смеху, то льюць ручаём слёзы, калі Чынгісхан абавязкова хоча паставіць па-свойму, а гэта ніяк не ўдаецца. А то яшчэ гэтыя вачаняты ўмеюць хітра-хітра цікаваць сваю ахвяру: якога-небудзь карапуза, якога ў гэты самы момант Чынгісхану неабходна стукнуць па галаве...
   А па самай справе ў суседкі мае — Чынгісхана — імя самае лагоднае, самае ласкавае з усіх, якія я толькі ведаю: Алёнка... Праўда, карыстаюцца ім звычайна толькі тата з мамай. А па вуліцы за свае раскосыя татарскія вочкі і за буйны нораў Алёнка адклікаецца на Чынгісхана.
   Упершыню з’явілася яна на нашым двары гэтай зімою. Бягу я неяк з работы дадому (на вуліцы маразіна!) і ў сябе ля парога раптам страчаю круглую кадушачку, апранутую ў чырвонае палітцо, у валёнках, у пуховай хустцы. Каб не змерзла, кадушачку падперазалі папружкай. Цікавая асоба. Цікава пазнаёміцца. Хачу зазірнуць кадушачцы ў твар, а ў яе з-пад насунутай на самы лоб хусткі тырчыць толькі выцягнуты, як у вожыка, лычык. Такі пацешны, такі сімпатычны.
   — Добры дзень вам, лычык! — вітаюся я з кадушачкай.
   А яна раптам як фыркне на мяне:
   — Ідзі!
   Вось дык знаёмства.
   Тут да кадушачкі падбегла мама (яна стаяла непадалёку з суседкай), пачала ўсчуваць яе, хацела нават набіць, ды я заступілася:
   — Ну за што вы яе? Яна ж разумная дзяўчынка...
   У адказ кадушачка толькі бліснула на мяне хітрымі раскосымі вочкамі і яшчэ больш надзьмулася: мусіць, не паверыла.
   Праўда, потым адносіны ў нас наладзіліся. Цяпер Алёнка страчае кожны раз мяне з работы цудоўнай заявай:
   — Я пайду да вас!
   I няхай толькі не здолею я як-небудзь адхіліць гэту выдатную заяву, як яна ў момант абгоніць мяне і праз хвіліну ўжо малоціць кулакамі і нагамі ў нашы дзверы.
   Звычайна я хачу абхітрыць Чынгісхана.
   — У нас жа яшчэ няма нікога дома.
   — А вось і ёсць! — і не думае нават зважаць на маю няўдалую дыпламатыю Чынгісхан, апярэджваючы мяне па лесвіцы. Па дарозе яна паведамляе мне:
   — Мы будзем гуляць у лялькі.
   «Мы» — гэта азначае, што на нашай пляцоўцы Чынгісхан прыхопіць яшчэ сваю сяброўку — сінявокае, шаўкавістае, нібы з мяккага лёну, стварэнне — Наташу.
   Сваё абяцанне Чынгісхан не кідае на вецер. Не паспяваю я распрануцца, як у дзверы пачынаюць малаціць у дзве пары чаравік і кулакоў.
   Гэта ідуць госці.
   Гасцей гэтых, вядома, можна было б і адправіць — няхай бы лепей гулялі на вуліцы, але ў іх ёсць заступніца — мая дачка. Яна, хоць ужо і круціцца па гадзіне перад люстрам, таксама не адмаўляецца яшчэ пагуляць у лялькі з Чынгісханам і Наташай.
   — Ах вы мае абязьяны! — сустракае яна гасцей.
   — Ах ты мая базяна! — адказваюць ёй госці.
   Агульная мова знойдзена. Госці падаюць на тахту жыватамі, дрыгаюць у захапленні нагамі, штурхаюцца, пішчаць, рагочуць.
   Гэта нешта накшталт рытуалу.
   Я безнадзейна махаю рукой: тут ужо нічога не зробіш. Дачка мая зацекаецца разам з гасцямі. «Базяны» сапраўды,
   Потым мы садзімся абедаць.
   — Мы таксама хочам есці! — патрабуе звычайна першай Чынгісхан. Яе не трэба запрашаць — яна ўжо за сталом.
   — Мы таксама хочам есці! — уторыць Наташа.
   — Вашы мамы хіба не кармілі вас дагэтуль? — пытаемся мы ў гасцей.
   Не маргнуўшы, абедзве глядзяць святымі вачыма:
   — Не, не кармілі.
   — Ах, якія кепскія вашы мамы!
   — Ах, якія кепскія васы мамы! — хорам паўтараюць госці.
   — Ну, тады мыць рукі!
   — Я не хачу! — умошчваецца на зэдлік Чынгісхан.
   — I я не хацу! — паўтарае ўслед Наташа.
   — Ну, тады марш з-за стала.
   — А я не хачу! — не могучы топнуць, махае ў паветры нагой Чынгісхан і стукае смуглым кулачком па стале.
   — I я не хацу! — тое ж самае паўтарае Наташа і таксама пляскае па стале беленькай, незагарэлай ручкай.
   — Ах вы неслухі! — мая дачка бярэ гасцей за рукі і вядзе ў ванны пакой.
   Госці ўпіраюцца, вішчаць, зацекаюцца ад смеху, але ідуць усё ж.
   Пасля мыцця Чынгісхан імкнецца зноў захапіць ініцыятыву ў свае рукі.
   — Мы не хочам баршча!
   — Мы не хоцам барсца! — крычыць і Наташа.
   — А што ж вы хочаце?
   — Я хачу яйцо! — патрабуе Чынгісхан.
   — I я хацу айцо! — уторыць Наташа.
   — Айца няма. Ешце сырнікі са смятанай.
   Бяруць відэльцы, поркаюць сырнікі, пэцкаюць іх у смятане, аблізваюць.
   — Нясмачна! — неўзабаве паведамляе Чынгісхан і адсоўвае талерку.
   — Нясмачна! — з набітым ротам бразгае відэльцам і Наташа.
   — Ах вы парасяты! — не вытрымлівае дачка. — Вось я вас зараз!
   — Ты сама парасята! — не застаюцца ў даўгу гарэзніцы і тут жа патрабуюць:
   — А што вось гэта — хочам гэтага!
   — Гэта кісель.
   — Хочам кісялю! Хочам кісялю! — штосілы адна перад другой крычаць госці.
   — Дай ім, калі ласка, кісялю і забірай іх хутчэй з-за стала,— прашу я дачку.
   Пасля кісялю пачынаецца другое мыццё. А затым пачынаюцца лялькі, мішкі, пачынаецца чытанне, маляванне, спевы.
   — «Пусть всегда буду я-а-а...» — на адной ноце, чамусьці заўсёды з канца, пачынае Чынгісхан.
   — «Пусть всегда будет м-а-ама!» — успамінае пра маму Наташа.
   ...Штурхаючыся і збіваючы адна другую, яны працягваюць шматаваць на кавалачкі песню:
   «Пусть всегда будет п-а-апа!»
   «Пусть всегда будет б-а-абушка!»
   Ах, якую святую праўду яны спяваюць!..
   Потым на нейкі час усё сціхае — госці заняліся сур’ёзнай справай. Заходжу праз некаторы час у свой пакой... Госпадзі! Чынгісхан стаіць з нагамі на маім пісьмовым стале і з выглядам чалавека, занятага самай сур’ёзнай справай, цягнецца да партрэта Пушкіна. Ёй абавязкова трэба яго зняць і... скінуць на падлогу. На падлозе ўжо ляжыць левітанаўскі «Сакавік», падлога ўсцелена ўжо газетамі і часопісамі. На гэтай папяровай пярыне, сціскаючы ў абдымках ляльку, валяецца Наташа.
   — Што ж гэта вы нарабілі, нягодніцы?
   — Ідзі! Ідзі! — тупае на мяне па стале нагою Чынгісхан.
   — Ідзі! Ідзі! — махае нагою ў паветры і Наташа. Ёй лянота ўставаць, аднак не хочацца адставаць і ад Чынгісхана.
   — Дзеці, — іду я на хітрасць, — вас клічуць дадому ўжо вашы мамы.
   — Ай! Не хочам дадому! — у адзін голас крычаць свавольніцы і як мага ціснуцца пад стол — хавацца ад мам.
   I калі мамы сапраўды прыходзяць па дачок — іх вачам адкрываецца відовішча, якое можна параўнаць з полем бою, пакінутым праціўнікам.
   — Божа мой! — усплёскваюць рукамі мамы. — I навошта вы іх церпіце? Навошта вы пускаеце іх да сябе?
   Дзівачкі... «Навошта»? Ну як ты іх не пусціш, як ты іх не будзеш цярпець, гэтых чынгісханаў...

1963

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!