Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Шасцірадкоўе (секстэт)

Кнопка отправить на печать

   Шасцірадкоўе, або секстэт (ад лац. sex — шэсць), — страфа з шасці вершарадоў, звязаных дзвюма, трыма ці адной рыфмай або толькі клаўзацыяй (у белым вершы).
   Рыфмоўка можа быць разнастайная. Найчасцей сустракаюцца наступныя схемы рыфмоўкі: абабвв, аБаБаБ (секстына), АабВВб (рансарава страфа), АббАвв, ааббвв, АБвАБв. Напрыклад:

І прад высокаю красою,
Увесь зачараваны ёй,
Скланіўся я душой маёй,
Натхнёнай, радаснай такою,
А ў сэрцы хораша было,
Там запалілася святло.
(Максім Багдановіч. «Вераніка»)

Залягла, як пасцель,
Лебядзіная бель
На загон, на курган.
І кажан, і груган
Занямеў не на смех:
Гэта снег, толькі снег...
(Янка Купала. «Снег»)

Так з намі часінаю творчай бывае —
Працуеш над рэччу, над складам, шліфоўкай.
Шчаслівы, калі ёй прысуджана жыць:
Прыкінеш на сонца — гарыць залатая,
На дно яе глянеш, пабачыш — глыбока,
Ударыш рукою — што звон зазвініць!
(Пятрусь Броўка. «Бондар»)


   Цікавы ўзор шасцірадкоўя (аБввБа) пакінуў невядомы беларускі аўтар XIX ст. у вершы «Я клічу Вас»:

 

Я клічу Вас,

кабы збудзіць

Сардэчным крыкам слёз і болі
І сэрцу Вашаму сказаць:
Браты радзімыя, ці ж спаць
Яшчэ дагэтуль не даволі?
Марнеці, гінуці ды гніць?!


   Арыгінальны спосаб рыфмоўкі (ааббба) у вершы Янкі Купалы «Адцвітанне»:

 

Не шасцяць каласы,
Звон не валіцца з касы,
Не кладуцца ў стог пласты,
Толькі сыплюцца лісты
На яловыя кусты,
На сухія верасы.
 

   Да шасцірадкоўя даволі часта звярталіся класікі рускай паэзіі. Так, гэтай страфой В. Жукоўскі напісаў 14 твораў, М. Лермантаў — 23, А. Пушкін — 49. Шасцірадкоўем шырока карыстаюцца і беларускія паэты.
   У прыватнасці, Якуб Колас напісаў шасцірадкоўем 24 вершы, якія даюць 14 рыфмова-клаўзуальных схем і 23 мадэлі. Гэта была, бадай, яго самая любімая страфа (калі не лічыць чатырохрадкоўяў і двухрадкоўяў). Народны паэт Беларусі пакінуў розныя ўзоры рыфмоўкі ў шасцірадкоўі: аБаБвв («Партызанская песня»), ААбВВб («Наша сяло»), АббААб («Зімні вечар»), АБВБВА («У майскія дні»), АБХБВВ («На раздарожжы») і інш. Сустракаецца ў яго і надзвычай рэдкі від шасцірадкоўя — з рыфмоўкай аБаааБ:

 

   Пасечаны лясы,
І толькі хмыз на торфішчы буяе.
   Загоны-паясы,
   Ні сілы, ні красы, —
   На тыя ж галасы
Звініш, зямля заходняя, старая!
(«З дарогі»)


   Шасцірадкоўе можа выступаць і ў выглядзе манастрафы (гл.: шасцірадковік).