Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Рыторыка

Кнопка отправить на печать

   Рыторыка, красамоўства (гр. rhetorike) — навука аб аратарскім мастацтве. Узнікла ў Грэцыі ў V ст. да н. э. Тагачасныя буйнейшыя тэарэтыкі рыторыкі — Арыстоцель, Цыцэрон, Квінтыліян. У антычнасці рыторыка арыентавалася на судовыя і парадныя прамовы, у сярэднія вякі — на сачыненне пісем і царкоўных казанняў, у эпоху Адраджэння і класіцызму — галоўным чынам на мастацкую прозу. Аказала ўплыў на аратарскую прозу, палемічную літаратуру. На Беларусі ў ХVІ—ХVІІІ стст. рыторыка вывучалася ў вышэйшых і сярэдніх навучальных установах, у тым ліку ў брацкіх, езуіцкіх і уніяцкіх школах. Сярод беларускіх тэарэтыкаў рыторыкі таго часу — М. К. Сарбеўскі, К. Каяловіч, М. Цяцерскі, К. Нарбут і інш.
   Традыцыйна рыторыка займалася празаічным спосабам выкладу думак, паэтыка — паэтычным. Пазней (у перыяд рамантызму і крытычнага рэалізму) рыторыка набыла іранічны сэнс і стала ўспрымацца як малазмястоўная напышлівая мова.
   У наш час рыторыка адраджаецца як тэорыя красамоўства з асноўнымі мэтамі — пераканаць, усхваляваць слухача, прынесці яму эстэтычную асалоду. Пры гэтым рыторыка ўлічвае функцыі і экстралінгвістычныя фактары маўлення, звяртаецца да розных стылістычных прыёмаў (гл. стылістычныя фігуры), рытарычных фігур. Сярод апошніх вылучаюцца рытарычнае пытанне (яно не патрабуе адказу, нясе ў сябе сцвярджэнне: "Ці ж мы, хлопцы, рук не маем?// Ці ж нам сілы Бог не даў?" - Якуб Колас, "Беларусам"), рытарычны зваротак (ён не прадугледжвае нейкага канкрэтнага адрасата: "Ой, сястронкі, ой, вясковы, // Ой, вы кветкі прызавяты!"— Цётка, "Вясковым кабетам"), рытарычны вокліч ("А якія месцы тут навокал,// І жывуць якія людзі тут!"- М. Аўрамчык, "Плёсы").