Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Каталектыка

Кнопка отправить на печать

   Каталектыка (ад грэч. catalego — перастаю, заканчваю) — тэрмін традыцыйнай стопнай метрыкі, які абазначае супадзенне або несупадзенне заканчэння вершаванага радка са стапой. Калі апошняя стапа па колькасці складоў роўная астатнім стопам радка — гэта акаталектычны верш, або акаталектыка:

Пара медазбору! Гарэзніца грэчка —| —/—| —/—| —/—|—
Згубіла свае чаравікі у садзе. —| —/—| —/—| —/—|—
(У. Лісіцын)


   Калі апошняя стапа карацейшая за астатнія стопы вершаванага радка на адзін ці два ненаціскныя склады — гэта каталектычны верш, або ўласна каталектыка.
   У ямбе ці анапесце каталектыка немагчымая, бо радок тут завяршаецца націскным складам. Але ў амфібрахіі ці харэі можа быць каталектыка на адзін склад, у дактылі — на адзін ці два склады:

Ты яшчэ не хмеліш галавы, | —/| —/| —/| —/|
Лёгкі чад купальскае травы. | —/| —/| —/| —/|
(Р. Семашкевіч)


   Калі апошняя стапа мае на адзін ці некалькі ненаціскных складоў больш, чым папярэднія стопы вершаванага радка, утвараецца гіперкаталектычны верш, або гіперкаталектыка:

Рыфмаў больш не знаходзілі,  — —|  /— —|  — —
Апроч «хлопцы» ды «стопцы». — —|  /— —|  —
(К. Камейша)


   У сучасным вершазнаўстве такой класіфікацыяй заключных стопаў карыстаюцца рэдка.
   Звычайна гавораць пра характар клаўзул у вершы (мужчынскія, жаночыя, дактылічныя ці гіпердактылічныя).