Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Дыярэза

Кнопка отправить на печать

   Дыярэза (ад грэч. dіaіrеsіs — раздзеленасць) — у антычным вершаванні замена ў стапе доўгага склада двума кароткімі. У сілаба-танічнай сістэме вершавання гэты тэрмін ужываецца для азначэння такой рытмічнай з’явы, калі дзеля захавання вершаванага памеру некалькі парушаецца граматычная форма слова, напрыклад, з’яўляецца лішні складовы галосны (замест зайграў — заіграў, пройгрыш — проігрыш), пачатковае у пасля галоснага не скарачаецца і інш. (параўн.: сінярэза). Напрыклад:

 

Каб не казалі пагане паміжы сабой:

Дзе ж гэта іхні той Бог ці ён глух?

Помста твая хай раздасца над хэўрай сляпой,

Помста пралітай крыві тваіх слуг.

(Янка Купала. «На біблейскія матывы»)


   Арыгінальнае спалучэнне дыярэзы з сінярэзай (пачатковае ў) сустракаецца ў жартоўным вершы Рыгора Барадуліна «На імянінах у Белавежы»:

 

Збор няпоўны Бахуса
Ў звонкім пераплёце.
Коракі бабахаюць,
Стынуць у палёце.


   Часам нескладовая група зычных вымаўляецца, як асобны склад:

 

А ў самай нетры дзікай
Звініць ляшчэўнік гібкі,
Там камары-музыкі
Наладжваюць скрыпкі.
(Максім Танк. «…...Амаль на краі свету»)

Нясмелы быў з начальствам,
Зусім не прабіўны.
Над кнігамі начамі
Праседжваў, дурны.
(Пімен Панчанка. «Няўдачнік»)


   Дыярэзу таксама называюць словападзел, які ў вершаваным радку супадае са стопападзелам:

 

Пэўна,/ вас не/ ўражу:
Дзед мой/ — проста/ дзед...
(Васіль Зуёнак. «Ехаў дзед дадому»)