Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Акцэнтны (чыста танічны) верш

Кнопка отправить на печать

Акцэнтны (ад лац. accentus – націск), або чыста танічны, верш - від танічнага верша, рытм якога заснаваны на аднолькавай (або прыблізна аднолькавай) колькасці акцэнтаў (апорных рытмічных націскаў) у вершаваных радках. Колькасць міжнаціскных складоў у ім неаднолькавая (звычайна ад 0 да 8 складоў). Калі іншыя віды танічнага верша (акцэнтна-складовы. дольнік. тактавік) у пэўнай ступені захоўваюць сувязь з сілаба-тонікай ці сілабікай (аднолькавая колькасць складоў у радках - у акцэнтна-складовым вершы, пэўнае адчуванне метрычнай канвы. перш за ўсё трохскладовых метраў. - у дольніку і тактавіку), то акцэнтны верш з іншымі сістэмамі вершаскладання такой сувязі не мае. Акцэнты верш (літаратурны) узнік на аснове народнага інтанацыйна-сказавага верша, яго быліннага тыпу. Першыя спробы акцэнтнага вершу былі своеасаблівым перайманнем народнага быліннага верша ("Песня западных славян" А. Пушкіна. "Песня про купца Калашникова" М. Лермантава. "...А чалом. чалом" і "Страцім-лебедзь" Максіма Багдановіча і інш.). Аднак сапраўдным стваральнікам акцэнтнага верша лічыцца У. Маякоўскі. Ён найбольш поўна раскрыў велізарныя выяўленчыя магчымасці як акцэнтнага верша, так і танічнай сістэмы вершавання ўвогуле. Менавіта таму часам гавораць нават пра "верш Маякоўскага" як пра своеасаблівы від верша. У беларускай сучаснай паэзіі акцэнтны верш, у адрозненне ад каламыйкавага і дольніка, амаль не выкарыстоўваецца. Тлумачыцца гэта. відаць. перш за ўсё нацыянальнымі фальклорнымі традыцыямі. Пры ўвогуле шырокім бытаванні ў беларускай вуснай творчасці народнага верша адна яго разнавіднасць - музычна-моўны (песенны) верш - займае ў ёй выключнае становішча, другая - інтанацыйна-сказавы (рэчытатыўны) верш - не знайшла шырокага распаўсюджання. Акцэнтны ж літаратурны верш якраз і грунтуецца на другой разнавіднасці народнага танічнага верша. Аднак у беларускай паэзіі на ўзмежжы сілабікі і тонікі яшчэ ў ХІХ ст. узнікла арыгінальная форма акцэнтнага верша, які можна назваць акцэнтна-складовым вершам, Некаторыя даследчыкі тэрмінам "акцэнтны верш" акрэсліваюць танічную сістэму вершаскладання.