Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Нарачанская легенда

Кнопка отправить на печать

А глянеш навокал – такая краіна:
Дзе ступіш – то рэха, то казка, быліна...

М. Танк.



   Нарач хінецца да ног. Дзень шчодра наліты золатам восені. Між двух блакітаў, небам і плёсам, палаюць яркалістыя кастры прыазёрных лясоў. Раз-пораз лясы расступаюцца, даюць утульны прытулак вёскам.
   Да людзей, да іх цёплага жылля імкнуцца дарогі, закалыханыя жытам. I цяпер спакойна тут, ля Нарачы, угаманілася, аціхла стыхія летніх нашэсцяў. Нарач адпачывае. Яе плёсы ў чаканні неўтаймаваных асенніх вятроў. Свет яе патаемных глыбінь вытканы з праменнага сонца і асенніх фарбаў.
   З даўніх стагоддзяў імкнуць яе ўспененыя хвалі, чыстыя, як сама душа беларуса. I хочацца гукнуць ім на ўсе грудзі, і чайкам, што віюць па-над возерам сваё радаслоўе, і сонцу, якое так шчодра, нібы дзяцей, ахінае іх вечнай лагодай:
   – Адкуль, з якіх паданняў ты родам, Белая Русь?
   Белая – значыць вольная. Значыць, незаплямленая на ўсіх шляхах складанай гісторыі, гордая і непахісная ў мужнасці, чыстая-чыстая ў першых снягах на світанку, у сівізне аблокаў, што, як здані продкаў, праходзяць нябёсамі і клічуць у вечную вандроўку сівых як лунь дзядоў.
   – Памятай, растраціш скарб іхні – бяздомнікам станеш, – мне, нашчадку, гаворыць Белая Русь.
   А я з гонарам за век свой крылаты гавару:
   – Успомніце, як між зорак гартаў Клімук коласаўскі томік. Там, за прыцягненнем планеты, не страчана прыцягненне нашай Белай Русі.
   А Нарач лашчыцца да ног, лашчыцца сама сівая легенда...
   Не было Нарачы тут. Не было гэтых прыбярэжных бяроз, надрыўнага крыку чаек і выбеленых стагоддзямі аблачын. Была зямля, гіблая і чорная, як і яе абрабаваная доля. I жыла на гэтай зямлі непрыгожая, як і сама зямля, дзяўчына Алёнка. Але душой была яна святлейшая за самы белы дзень – столькі непрыкметнага хараства таілася ў ёй. Радаваліся дзявочай дабрыні простыя людзі. Не раз сушыла Алёнка чужыя слёзы горкай нядолі. I ўсім сэрцам пакахаў яе хлопец-прыгажун.
   Ды былі сярод людзей і нядобрыя, злыя людзі. Балюча дакаралі яны хлопца, павучалі яго:
   – Вачэй мець не трэба, каб бачыць, якая ж яна брыдкая, твая абранніца.
   Захлынулася пакутнаю журбою раненае сэрца. Да світальных зор насіў хлопец па зямлі горкую скруху, і яна лілася з сэрца тужлівай песняй. I столькі непадробнага пачуцця было ў яе простых словах, столькі жадання надзяліць прыгажосцю ўвесь свет! Кранула песня сэрца добрага чараўніка, і ён, расчулены цудоўнымі гукамі да слёз, вырашыў дапамагчы хлопцу ў яго бядзе і падарыў яму чароўнае люстэрка.
   Паглядзела ў люстэрка Алёнка – прыгажуняй няпісанай стала. Пасвятлела на чорнай зямлі ад яе дзівоснай красы. У сведкі да іх шчасця клікаў хлопец усіх добрых людзей, і ўпершыню сэрца яго спявала пра шчасце.
   Аднак нядоўгім было яно. Дачуўся пра цуд гэты магнат з палаца. Зайздрасцю засвяціліся сквапныя вочы, калі паланянка-прыгажуня пераступіла княжацкі парог.
   – Гэты скарб за ўсё маё даражэйшы, – адно і сказаў стары князь. Каханых разлучылі.
   Праклінаючы сваю прыгажосць, Алёнка жорстка пакарала ў палацы чароўнае люстэрка. У гулкім вясельным гомане пырснула яно дробнымі асколкамі-промнямі. I там, дзе ўпалі асколкі, імгненна ўзнікла крыніца, забілася ўспенена, бурна, як дзявочая нянавісць. Пад хвалямі, празрыстымі і светлымі, як само каханне, хавала яна княжацкі палац. А калі пенныя хвалі ўлагодзіліся, вачам людзей адкрыўся цуд: ляжала перад імі вялізнае возера з блакіту і зор. I той, хто глядзеўся ў яго, прыгажэў душой.
   А Нарач хінецца да ног. Можа, пра гэта хоча расказаць нам?..
(505 слоў)

Паводле М. Мятліцкага.