Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by ці на сайце oz.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Белая гліна

Кнопка отправить на печать

   Сказаць, каб змалку прывабіў Ціхана ганчарны круг – не скажаш, але тырчаў ля яго часта. Бацька круціў, а ён глядзеў, пэцкаўся ў гліне. Аднак, даўшы сыну папэцкацца ў гліне, бацька ўсаджваў яго за круг, гаварыў: «Ну, паспрабуй, паспрабуй. Спатрэбіцца мо калі».
   I спатрэбілася, пасля вайны, з якой бацька не вярнуўся. Працадзень тады быў скупы, як і колас на полі – з мышыны хвосцік. А Ціхан, дачасна вярнуўшыся па хваробе з арміі, яшчэ добра не паправіўшыся, ажаніўся і хутка прымеў сына. Трэба карміць было, і Ціхан на падмогу працадню пусціў ганчарны круг. Гаршкі, збанкі, міскі ішлі на расхоп – посуду ў вёсцы тады было вобмаль, – і ён меў з гліны неблагую па тым часе капейку. Але гады праз два ў Прыгузках і суседніх вёсках Ціханавым посудам пазастаўлялі паліцы ў судніках, і збыту болей яму не было.
   Ціхан зарокся рабіць гаршкі. Гадоў пяць не браў у рукі гліны. А пасля зноў закруціўся ганчарны круг. Закруціўся як бы выпадкам, ды так і не спыніўся.
   А было так. Неяк жонка сказала:
   – Посуду ты нарабіў – куды дзяваць яго? А каб што-небудзь такое для красы... Вазу, напрыклад.
   «Чаму я сам не дадумаўся раней?..» – пашкадаваў Ціхан.
   Ваза выйшла неблагая, але непаліваная, без акрас. Выкінуў яе. Расстараўся палівы, нарабіў стэкаў: валошкі, кружочкі, кубікі і розныя іншыя спакусы. Другая ваза атрымалася куды прыгажэйшая, і жонка, пахваліўшы – «заглядзенне», – паставіла яе на камодзе, на самым відавоку.
   Але не толькі жончына пахвала падахвоціла яго.
   Начаваў неяк у Ціхана ўпаўнаважаны з раёна. Узяў на камодзе вазу і доўга, як нейкае дзіва, разглядаў яе.
   – Хто гэта рабіў?
   Ціхан глядзеў на ўпаўнаважанага і не разумеў. Да чаго ён пытае? Зрабіў абыякавы выгляд.
   – Забаўляюся, як выпадае час.
   – Экспанаваў дзе-небудзь?
   – Навошта?
   – Сапраўднае мастацтва. Вось калі б з белай гліны...
   Гэтыя словы здзівілі Ціхана і абнадзеілі.
   – А дзе такая гліна?
   – Далекавата адсюль – пад Галаўкамі. Гара там, Веравойша. I Ціхан дабраўся да Галаўкоў – якраз ішла машына па вапну ў той бок. Белай гліны прывёз многа, але талковага з яе зрабіў мала. Як ні стараўся – не выходзіла.
   Можа б, і махнуў рукой Ціхан на белую гліну, калі б не ўбачыў аднаго разу ў часопісе здымак: вусаты мужчына сядзіць за ганчарным кругам. Унізе на ўсю старонку тэкст. Пісалася пра літоўскага мастака-ганчара Пятраса Цякопіса – вялікі талент. Ціхан напісаў яму пісьмо, прасіў расказаць пра сваю работу. Адказ прыйшоў хутка. Цякопіс запрашаў прыехаць: паглядзець Цякопіса і паказаць сваё.
   Ад Цякопіса Ціхан прыехаў прыбадзёраны.
   – Прывёз тайну, Наталля. Тая кінула свой хатні занятак:
   – Пакажы.
   Ціхан выняў з кішэні штосьці загорнутае ў паперу. Разгарнуў – шчэць, сівая казіная шчэць.
   Наталля скрыжавала на грудзях рукі.
   – Божухна мой – тайну прывёз!.. Ці ты не мог настрыгчы шчаціны ў Лукер’інай казы?
   – Казіная шчэць – не ўсё. Трэба яшчэ тое-сёе ведаць. Тайну белай гліны, палівы, гарачай печы. Адно ўпусціш – усё прападзе. З’ездзіў я недарма.
   Праз год Ціханавы сувеніры экспанаваліся на абласной выстаўцы. Потым пайшлі далей – аж да Масквы. Цяпер, магчыма, паглядзяць на іх і за мяжою – у Лейпцыгу. Пятрас Цякопіс усё-такі не жартаваў – ён чалавек сур’ёзны.
(477 слоў)