Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by ці на сайце oz.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Белавежа

Кнопка отправить на печать

   Сям’я Макара Ігнатавіча жыла ў леснічоўцы на паўднёвай ускраіне пушчы. Жылі ўтраіх – бацька, маці і Пятрусь. Старэйшы Петрусёў брат працаваў недзе на будоўлі і прыязджаў дахаты рэдка. Школа, дзе вучыўся хлопчык, знаходзілася ў вёсцы, кіламетры за два ад леснічоўкі, за пералескам. У вёсцы жылі і сябры Петруся. Улетку яны часта прыходзілі ў леснічоўку, разам з Петрусём блукалі па ўскраіне пушчы, збіраючы ягады і грыбы, хадзілі на рэчку купацца, лавіць акунькоў і плотак. Хадзіць жа далей у пушчу бацька ім строга забараніў.
   Бацькава пасада Петрусю падабалася. Перш за ўсё трэба быць вельмі адважным чалавекам, каб рабіць тое, што рабіў бацька. У яго былі дзве стрэльбы, яны віселі на сцяне ў бакоўцы, і ён не часта браў каторую з іх: тады, калі наладжвалася паляванне на ваўкоў і іншых лясных драпежнікаў або калі праводзіўся спецыяльны адстрэл дзічыны для якіх-небудзь мэт. А ў большасці абыходзіўся без стрэльбы, нават калі ўдзельнічаў у лоўлі жывых звяроў, каб адправіць іх у заапарк.«Здарыцца яшчэ, – казаў ён, – стрэліш пад гарачую руку і заб’еш каштоўную жывёліну, якую трэба берагчы».
   Частымі гасцямі ў пушчы былі экскурсанты. Прыязджалі аўтобусамі – і дзеці, і моладзь, і пажылыя. Суправаджаць іх, паказваць, тлумачыць бадай заўсёды запрашалі Макара Ігнатавіча. Іншы раз паважныя людзі з горада выязджалі і ў леснічоўку. Падоўгу гутарылі з гаспадаром, распытвалі яго, штосьці запісвалі ў блакнотах, і хто-небудзь пры гэтым заўважаў:
   – Белавежа – гэта наша багацце, незлічоны наш скарб. Куток некранутай прыроды. Для вучонага-прыродазнаўца тут прастор бязмежны.
   З пушчай і яе жыхарамі Пятрусь быў знаёмы, хоць і не забіраўся далёка ў нетры. Бачыў ён і даўганогіх стройных ласёў, што часам паяўляліся на лясной ускраіне. Напалоханыя некім, яны з маланкавай хуткасцю праносіліся хмызнякамі. Бачыў неяк увосень на бульбяным полі зусім недалёка ад вёскі статак яршыстых даўгалычых дзікоў, – калгасны вартаўнік тады пачаў страляць і прагнаў іх назад у пушчу, а то яны перакапалі б усё поле. Ведаў хлопчык і бабровую хатку з плацінай перад ёю на рэчцы. Саміх баброў, праўда, цяжка падпільнаваць, хоць ты ад рання да позняга вечара цікуй за імі.
   Некалькі разоў бацька вадзіў Петруся да загарадкі, дзе жывуць зубры. У загарадцы, што ахоплівае вялікую плошчу лесу, іх было трое: пара старых зуброў і зубраня, якому яшчэ і года няма. Стары зубр проста дзіва, не налюбуешся! Вялізны, грузны, з пакатым гарбом, з прыгнутай галавой, над якой завостранымі падковамі раскідваюцца рогі. Нетаропка сунецца ён гэткай махінай між дрэў – сустрэнься з ім адзін на адзін, страху не абярэшся! Але за агароджай ён выглядае зусім мірным: падыдзе да самага плота з тоўстых жэрдак, прыўзніме барадатую пысу і ўтаропіцца на цябе праз шчыліны дабрадушнымі маленькімі вочкамі. Так і цягне пагладзіць яго.
   Іншыя зубры вольна пасвяцца ў пушчы. Макар Ігнатавіч расказваў сыну, што сустракаў іх неаднойчы. I ён, і другія даглядчыкі запаведніка назіраюць за імі, а ўзімку і падкормліваюць іх, развозячы ў пэўныя месцы корм. Баяцца зуброў няма чаго, калі іх не чапаць, яны спакойныя. Аднак асцярожнасць захоўваць не шкодзіць. Раззлаваны зубр надзвычай хуткі і ярасны, можа накінуцца нават на чалавека. «Такія выпадкі былі і на маёй памяці, – гаварыў бацька. – Праўда, кожны раз усё неяк абыходзілася, ні разу не здаралася, каб звер забіў чалавека».
(508 слоў)

Паводле Т. Хадкевіча.