Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by ці на сайце oz.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Бабры

Кнопка отправить на печать

   Беларусь – край блакітных азёраў, крыштальна-чыстых рэк, крутыя берагі якіх густа ўсеяны лазой і вярбою, дубняком і вольхаю. Гэта край шматлікіх балот і балотцаў з паўсюднымі рачулкамі і крыніцамі, дзе багата чароту, аеру, трыснягу, белых і жоўтых гарлачыкаў, вадзянога арэха, а таксама асіны, кара якой – сапраўдны далікатэс для бабра.
   Па харчаванні ў баброў няма канкурэнтаў, хіба толькі андатра. Але яна зусім не пражорлівы звер, і нярэдка яе пасяленні можна бачыць недалёка ад бабровых.
   Як правіла, там, дзе жывуць бабры, водзіцца многа ўсякай рыбы, бо мясціны гэтыя вельмі зручныя для нерасту, маюць безліч хадоў, у тым ліку і старых, забытых, куды рыба найчасцей заходзіць на днёўку. Зімою ў бабровых азёрах рыба ніколі не задыхаецца, вада ў любыя маразы дыхае – папаўняецца кіслародам.
   Там, дзе мала корму або вадаём забруднены, бабры надоўга не затрымліваюцца. Бывае, што ў пошуку прыдатных умоў яны адважваюцца на многакіламетровыя паходы па сушы. I хоць у бабра надзвычай востры слых, тонкі нюх і неабыякавая кемлівасць, ён, здараецца, рызыкуе сабой: непаваротлівы ціхаход, безабаронны і лёгка даступны для нападу, трапляе часам у зубы ваўку, рысі, а то і ў рукі браканьера.
   Стыхійнае рассяленне баброў немагчыма без значных страт. Колькасны рост пагалоўя звера ў перанаселеных раёнах рэзка скарачаецца. А яшчэ бабры цэлымі сем’ямі ўступаюць у працяглыя "войны", наносячы адзін аднаму смяротныя траўмы.
   I толькі для таго, каб не пусціць чужака ў свае ўладанні, на абжытую вотчыну.
   Звычайна там, дзе нізкія берагі, што па вясне цалкам затапляюцца вадой, бабры будуюць сабе так званыя хаткі, прытым шматпавярховыя, з комплексам утульных "пакояў", усцеленых сухімі лазовымі стружкамі. Памеры хатак залежаць ад вясновай вады: чым вады больш, тым хаткі вышэйшыя. Пры гэтым старыя бабры-бацькі не гоняць сваіх дзетак на неабжытыя тэрыторыі – уступаюць ім сваё абжытае селішча, а самі, калі адпавядаюць прыродныя ўмовы, паблізу ўзводзяць новую хатку ці проста пашыраюць старую, каб разам з дзецьмі выходзіць ноччу на прагулкі, аберагаць іх.
   Бабры здзіўляюць чалавека і такімі складанымі збудаваннямі, як плаціны для ўтрымання вады, якія часта можна бачыць на балотах з невялікімі рачулкамі. Плаціны, зробленыя з паленцаў і гразі, надзейна перакрываюць раку і ўсё лета падтрымліваюць неабходны для баброў узровень вады.
   Тое, што бабёр, калі параўнаць яго з іншымі грызунамі, высокаразвіты, яшчэ не значыць, што яго можна лёгка прыручыць, як сабаку ці ката. I ўсё ж гэта, бадай, адзін з самых блізкіх да хатніх жывёл і адзін з самых гаспадарлівых звяроў. Ён імкнецца зберагчы свае кармавыя ўгоддзі. I толькі малыя бабраняткі маюць права на пэўную раскошу – адкусіць сакавітую галінку вербалозу ля свайго паселішча і паласавацца ёю.
   Часамі даводзілася бачыць і такое дзіва: падгрызеная бабрамі асіна чаплялася за суседняе дрэва і завісала. Што рабілі бабры? Яны не адступалі і падразалі дрэва з камля, пакуль яно не падала. Так і хочацца верыць, што гэта – самы звычайны разлік, а не прыродны інстынкт, як сцвярджаюць вучоныя.
   Людзі здаўна надавалі бабру асаблівую ўвагу. Адных ён вабіў тым, што яго футра заўсёды ацэньвалася значна вышэй за сабалінае. Другія ж бачылі ў ім разумную істоту.
(480 слоў)

Паводле А. Масарэнкі.