Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by ці на сайце oz.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Адзінец

Кнопка отправить на печать

   Адзінец – немалады ўжо, шасцігадовы лось, падагнуўшы пярэднія ногі, увесь змакрэлы і аблеплены ледзяшамі, ссунуўся з берага на каленях да пролабкі ля берага ў Віліі і, апусціўшы гарачую пысу ў чорную ледзяную ваду, стаў смактаць, задыхаючыся, сапучы і раз за разам паварочваючы галаву.
   Недзе там, адстаўшы ад яго, засталіся ваўкі. Гайня... Падавалі толькі здалёку голас, падвываючы. Ён вадзіў іх цэлы дзень кругамі і, адарваўшыся, прыйшоў у Ліпнікі, на бераг да Віліі.
   Сцямнелася, і ў чыстым чорна-сінім небе загарэліся ядраныя начныя зоркі. Узышла круглая чырвоная поўня, нейкая ўся ціхая і замглёная сінім сяйвом.
   На рацэ пачаў страляць лёд; стрэлы пачуліся і высока на беразе ў лесе – на дрэвах лопалася кара.
   Супакоіўшыся, ён успомніў і пазнаў гэта месца.
   Доўга стаяў і слухаў.
   Ад поўні ўсё наўкола: і лес, і Вілія, і далёкае поле за ёй – сталі сінія, пасля сінеча згусцела, заіскрылася ў вачах у розныя колеры і зрабілася зялёнай.
   Ад зялёных іскраў ён заплюшчыў вочы...
   I тады ўсё наўкола зрабілася зялёным... Летнім...
   Ён, бывалы ўжо, вопытны лось, прывёў у тую зялёную летнюю раніцу да Віліі на вадапой сваю ласіху з маленькім ласяняткам. Ён прывёў іх на стромы бераг, стаў на самым краі за сасной і глядзеў на раку, на лозы, на сонца...
   Гэтай раніцай вуха лавіла ўсё, як заўсёды. На рацэ пад сіняй палоскай туману плавала дзікая качка з малымі качанятамі...
   Значыць, на беразе ціха...
   Ён стаяў, як стаіць вартавы, сцеражучы сваё самае дарагое, што меў... Ласіха падштурхнула пысай малое – яно ссунулася па пяску з берага ўніз – і, падымаючы высокія зграбныя ногі, пайшла, нагнуўшыся над ім, да Віліі.
   Ля ракі ласіха стала на калені, маленькае ласянятка рабіла ўсё, што і яна, і яны абое, нагнуўшы галовы, зафорскалі, п’ючы ваду. Якраз проці качак.
   Старая качка раптам павярнула ад іх і павяла свой вывадак – жоўтую жменьку – пад чырвоную палоску туману ў зялёны вербалоз...
   I тады з таго берага, дзе схавалася дзікая качка з вывадкам, трэснуў стрэл.
   Адзін, і адразу за ім другі...
   У ласіхі ўздрыгнулі, падскочыўшы, заднія ногі. Яна падняла ўгару галаву – і адразу ткнулася ёй у раку, схаваўшы пад ваду і падняўшы пырскі. Сама цяжка, як нехаця, лягла на мокры жвір ля берага.
   Малое ляжала ля яе на бачку і дробненька перабірала ножкамі – хацела яшчэ ўстаць. Пасля яно супакоілася і больш не краталася.
   Страляў чалавек вопытны – не хацеў пакідаць малое адно: пашкадаваў – загіне ці зарэжуць ваўкі.
   Ён, бывалы, вопытны лось, застыў на месцы і доўга яшчэ стаяў нерухома, гледзячы зверху ўніз на бераг – на ласіху і цялятка, – ніяк не могучы зразумець, што зрабілася... Пасля ўлавіў носам пах дыму ад пораху, праціўны і едкі, і ўспомніў, што пачуў жа, як трэснулі стрэлы, і яго адразу абдало ўсяго холадам. Ён крутнуўся на месцы і, задраўшы галаву, рвануў з месца.
   Ён бег напралом праз малады сасоннік туды, адкуль яны сёння ўсе трое прыйшлі да Віліі, думаючы, што там, адкуль яны прыйшлі, знойдзе іх, каго пакінуў ляжаць на беразе Віліі. Яны там – трэба толькі бегчы і бегчы...
   I ён бегаў па лесе і па пасецы, бегаў цэлы дзень, бегаў круг за кругам, пакуль сам ля балота не ўпаў ад знямогі на зямлю і не ўткнуўся гарбатым носам у халодны мокры мох...
   I назаўтра, і пасля ўсё лета ён калясіў па лесе і па пасецы, шукаючы ласіху з цялём, выходзіў на бераг, стаяў, не баючыся, на тым месцы, дзе пачуў два стрэлы, і глядзеў з гары на ціхую шырокую бліскучую Вілію.
   На трэці год гон збіраўся далёка ад Ліпнікаў – цэлы месяц там рыкалі ласі кожны дзень, падаючы зазыўны голас. Але ён туды не пайшоў, астаўся ў Ліпніках, дзе паявіўся на свет, дзе гэтулькі жыў і дзе ў яго была аднойчы і ласіха, і малое.
   I ён астаўся адзін. Адзінцом...
(600 слоў)
   
Паводле I. Пташнікава.