Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by ці на сайце oz.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Джэк Лондан - Белы клык

Кнопка отправить на печать

   Бацька Белага Клыка - воўк, маці, Кіч - напалову ваўчыца, напалову сабака. Пакуль яшчэ ў яго няма імя. Ён нарадзіўся ў Паўночнай Глушы і выжыў адзіны з усяго вывадка. На Поўначы часта даводзіцца галадаць, гэта і загубіла яго сясцёр і братоў. Бацька, аднавокі воўк, неўзабаве гіне ў няроўнай сутычцы з рыссю. Ваўчок і маці застаюцца ўдваіх, ён часта суправаджае ваўчыцу на паляванне і неўзабаве пачынае спасцігаць "закон здабычы": ясі - ці з'ядуць цябе самога. Ваўчок не можа ясна сфармуляваць яго, а проста жыве па ім. Акрамя закона здабычы, існуе мноства іншых, якіх варта слухацца. Жыццё, якое кіпіць у ваўчка, сілы, якія кіруюць яго целам, служаць яму невычэрпнай крыніцай шчасця.
   Свет поўны нечаканасцяў, і аднойчы па дарозе да ручая ваўчок натрапіў на незнаёмых яму істот - людзей. Ён не ўцякае, а прыпадае да зямлі, "скаваны страхам і гатовы выявіць тую пакорлівасць, з якой яго даўні продак ішоў да чалавека, каб пагрэцца ў разведзенага ім вогнішча". Адзін з індзейцаў падыходзіць бліжэй, і калі яго рука кранаецца да ваўчка, той хапае яе зубамі і тут жа атрымлівае ўдар па галаве. Ваўчок скуголіць ад болю і жаху, маці спяшаецца яму на дапамогу, і раптам адзін з індзейцаў крычыць: "Кіч!", пазнаўшы ў ёй свайго сабаку. Ваўчок з жахамі і здзіўленнем глядзіць, як яго бясстрашная маці-ваўчыца паўзе на жываце да індзейца. Шэры Бобр зноў становіцца гаспадаром Кіч. Яму ж цяпер належыць і ваўчок, якому ён дае імя - Белы Клык.
   Беламу Клыку цяжка прывыкаць да новага жыцця ў стойбішчы індзейцаў: ён няспынна вымушаны адбівацца ад сабак, яму даводзіцца строга выконваць законы людзей, якіх ён лічыць багамі, часцяком жорсткімі, часам - справядлівымі. Ён разумее, што "цела бога свяшчэнна", і ніколі больш не спрабуе ўкусіць чалавека. Выклікаючы ў сваіх братоў і ў людзей толькі адну нянавісць і вечна варагуючы з усімі, Белы Клык развіваецца хутка, але аднабакова. Пры такім жыцці ў ім не могуць зарадзіцца ні добрыя пачуцці, ні патрэба ў ласцы. Але ў спрыце і хітрасці з ім не можа параўнацца ніхто; ён бегае хутчэй за ўсіх астатніх сабак, разлютавана б'ецца і разумнейшы, чым яны. Інакш яму не выжыць. Падчас змены месца стойбішча Белы Клык ўцякае, але, апынуўшыся адзін, адчувае страх і адзіноту. Ён шукае індзейцаў. Белы Клык становіцца ездавы сабакам. Праз нейкі час яго ставяць у пачатку запрэжкі, што яшчэ ўзмацняе нянавісць да яго яго сабратаў, якімі ён кіруе з лютай непахіснасцю. Руплівая праца ў запрэжцы умацоўвае сілы Белага Клыка і яго разумовае развіццё завяршаецца. Свет вакол суровы і жорсткі, і ў Белага Клыка няма на гэты конт ніякіх ілюзій. Адданасць чалавеку становіцца для яго законам, і з ваўчка, які нарадзіўся на волі, атрымліваецца сабака, у якой шмат воўчага, і ўсё ж гэта сабака, а не воўк.
   Шэры Бобр прывозіць у Форт Юкон некалькі цюкоў з мяхамі і цюк з макасінамі і рукавіцамі, спадзеючыся на вялікую нажыву. Ацаніўшы попыт на свой тавар, ён вырашае гандляваць не спяшаючыся. У Форце Белы клык упершыню бачыць белых людзей, і яны здаюцца яму багамі, якія валодаюць яшчэ большай магутнасцю, чым індзейцы. Але норавы багоў на Поўначы даволі грубыя. Адно з любімых забавак - бойкі, якія ладзяць мясцовыя сабакі з сабакамі, якія толькі што прыехалі разам з новымі гаспадарамі на параходзе. У гэтым занятку Беламу Клыку няма роўных. Сярод старажылаў ёсць чалавек, якому сабачыя бойкі дастаўляюць асаблівае задавальненне. Гэта злосны чалавек, які выконвае ўсякую брудную працу, баязлівец і вырадак варты жалю па мянушцы Прыгажун Сміт. Аднойчы, падпаіўшы Шэрага Бабра, Прыгажун Сміт купляе ў яго Белага Клыка і самымі жорсткімі збіццём прымушае таго зразумець, хто яго новы гаспадар. Белы Клык ненавідзіць гэтага вар'ята, але вымушаны падпарадкоўвацца яму. Прыгажун Сміт робіць з Белага Клыка гэткага прафесійнага байца для сабачых баёў. Для звар'яцелага ад нянавісці, зацкаванага Белага Клыка бойка становіцца адзіным спосабам праявіць сябе, ён нязменна выходзіць пераможцам, а Прыгажун Сміт збірае грошы з гледачоў, якія прайгралі заклад. Але бойка з бульдогам ледзь не становіцца для Белага Клыка фатальнай. Бульдог чапляецца яму ў грудзі і, не расціскаючы сківіц, вісіць на ім, перахапляючы зубамі ўсё вышэй і падбіраючыся да горла. Прыгажун Сміт бачыць, што бой прайграны ён, страціўшы рэшткі розуму, пачынае біць Белага Клыка і таптаць яго нагамі. Сабаку ратуе высокі малады чалавек, прыезджы інжынер з прыіскаў, Уідан Скот. Расшчапіўшы з дапамогай рэвальвернага дула сківіцы бульдога, ён вызваляе Белага Клыка ад смяротнай хваткі праціўніка і выкупляе сабаку ў Прыгажуна Сміта.
   Белы Клык даволі хутка прыходзіць у сябе і дэманструе новаму гаспадару сваю злосць і лютасць. Але ў Скота хапае цярпення прыручыць сабаку ласкай, і гэта абуджае ў Белага Клыка ўсе тыя пачуцці, якія драмалі і ўжо напалову заглухлі ў ім. Скот задаецца мэтай узнагародзіць Белага Клыка за ўсё тое, што таму прыйшлося перанесці, "загладзіць той грэх, у якім чалавек быў варты перад ім". За любоў Белы Клык плаціць любоўю. Але гаспадар нечакана з'язджае, Белы Клык губляе цікавасць да ўсяго на свеце і гатовы памерці. А па вяртанні Скота ўпершыню падыходзіць і прыціскаецца да яго галавой. Аднойчы ўвечары побач з домам Скота чуецца рык і нейкія крыкі. Гэта Прыгажун Сміт беспаспяхова спрабаваў вывесці Белага Клыка, але паплаціўся за гэта. Уідан Скоту трэба хутка вяртацца дадому, у Каліфорнію, і ён спачатку не збіраецца браць з сабою сабаку - наўрад ці той вынесе жыццё ў гарачым клімаце. Але чым бліжэй ад'езд, тым больш хвалюецца Белы Клык, а інжынер вагаецца, але ўсё ж такі пакідае сабаку. Але калі Белы Клык, разбіўшы вакно, выбіраецца з замкнёнага дома і звяртаецца да трапу парахода, сэрца Скота не вытрымлівае.
   У Каліфорніі Беламу Клыку даводзіцца прывыкаць да зусім новых умоў, і гэта ў яго атрымоўваецца. Аўчарка Коллі, якая доўга надакучала сабаку, становіцца ў рэшце рэшт яго сяброўкай. Белы Клык пачынае любіць дзетак Скота, яму падабаецца і бацька Уідан, суддзя. Беламу Клыку атрымоўваецца зберагчы суддзю Скота ад помсты аднаго з асуджаных злачынцаў Джыма Хола. Белы Клык загрыз Хола, але той усадзіў у сабаку тры кулі, у сутычцы зламалася задняя лапа і некалькі рэбраў. Лекары лічаць, што ў Белага Клыка няма ніякіх шанцаў выжыць, але "Паўночная Глуш узнагародзіла яго жалезным арганізмам і жывучасцю". Пасля доўгага выздараўлення з Белага Клыка здымаюць апошнюю гіпсавую павязку, апошні бінт, і ён, хістаючыся, выходзіць на сонечны лужок. Падпаўзаюць шчанюкі, яго і Коллі, і ён, лежачы на сонейку, павольна апускаецца ў дрымоту.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!