Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Ядвіга Бяганская

Кнопка отправить на печать

   Беларуская пісьменніца Ядвіга Іосіфаўна Бяганская нарадзілася 29 лютага 1908 года ў горадзе Верхневудзінск (цяпер Улан-Удэ) Расійскай імперыі ў сям’і беларускіх перасяленцаў у Сыбір. Бацька, Іосіф Вікенцьевіч Бяганскі, ураджэнец засценка Лазіна Барысаўскага павета Мінскай губерні, працаваў машыністам на паравозе. Маці Браніслава Іванаўна (Самковіч).
   У 1922 г. сям’я Бяганскіх вярнулася ў Беларусь. Спачатку жылі ў Лазіна, а ў 1923 г. пераехалі на радзіму маці ў фальварак Пагулянка, да яе старэйшага брата А. Самковічу. У 1924 г. Іосіф Бяганскі уладкаваўся на чыгунку машыністам, і сям’я пераехала ў Мінск.
   У 1926 г. Ядвіга скончыла Мінскую чыгуначную школу і паступіла на аднагадовыя курсы па падрыхтоўцы ў ВНУ, а у 1927 годзе была залічана на літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта, які скончыла ў 1930 годзе Працавала ў 20-й Мінскай школе імя М. Горкага.
   Выйшла замуж за паэта Аляксандра Мікалаевіча Сака, які нарадзіўся ў сям’і селяніна-каваля. У 1917 г. скончыў каталіцкую семінарыю ў Санкт-Пецярбургу, быў прыхільнікам вядзення службы ў касцёле на беларускай мове, некаторы час служыў святаром у Койданаве (цяпер Дзяржынск). 17 снежня 1929 г. публічна адмовіўся ад святарскага сану. Працаваў стыльрэдактарам ў Беларускім дзяржаўным выдавецтве. 24 ліпеня 1930 г. арыштаваны АДПУ БССР па справе «Саюза вызвалення Беларусі» і асуджаны на 5 гадоў папраўча-працоўнай калоніі. Працаваў на будаўніцтве Беламора-Балтыйскага канала, дзе знаходзіўся па 1934 г. Паўторна арыштаваны 25 жніўня 1937 г. і расстраляны ў Мінску.
   27 жніўня 1937 г. у Мінску быў арыштаваны машыніст паравознага дэпо Іосіф Бяганскі і 23 верасня 1937 г. «тройкай» НКУС прыгавораны за "шпіянаж на карысць буржуазнай польскай разведкі» да ВМП і 17 кастрычніка 1937 г. расстраляны ў Мінскай унутранай турме НКУС. Рэабілітаваны 11 красавіка 1956 г. СССР Вярхоўным судом.
   6 лістапада 1937 г. Ядвіга была арыштаваная, а 4 студзеня 1938 г. асобай нарадай пры НКУС была асуджаная за «контррэвалюцыйную агітацыю» і «неданясенне аб шпіёнскай дзейнасць мужа» да 10 гадоў працоўных лагераў, сасланая на Калыму.
   Вызвалена 6 лістапада 1947 г. У пачатку 1948 г. узяла шлюб з мастаком М. Леберфарбам, з якім пазнаёмілася ў лагеры.
   Леберфарбы жылі на Чукотцы, у 1948 г. ім дазволілі вярнуцца ў БССР, куды шлях ляжаў на параходзе ўздоўж берагоў Якуціі. У кастрычніку 1948 г. Ядвіга вярнулася ў БССР, жылі ў Рэчыцы.
   У 1954 г. Ядвіга Бяганская была рэабілітаваная [26 кастрычніка 1962 г. рэабілітаваная трыбуналам Беларускай ваеннай акругі]. Пасля рэабілітацыі першага мужа А. Сака ў 1955 г. яна пераехала з сям’ёй у Мінск. З 1957 г. член Саюза Пісьменнікаў СССР. У 1956-1963 гг. працавала на Беларускім радыё. З 1963 г. на пенсіі.
   Аўтар кніг для дзяцей «Далёка на Поўначы» (1954), «Жэнін галубок» (1958), «Сустрэча з морам» (1962), «Зосіна зорачка» (1965), «Над ракой Шушай» (1977), «Нечаканая сустрэча» (1978), «Сланечнікі» (1980), «Ля самага сіняга мора» (1982), «Сонцу і ветру насустрач» (1988), кнігі ўспамінаў «Моя Голгофа» (1997). Перакладала з польскай і славацкай моў.
   Незадоўга да смерці запісала ў сшытак вершы, якія захавала яе памяць, якія падзеленыя на дзве часткі: «Вершы розных гадоў, якія ўдалося сабраць пасля доўгіх год майго выгнання. 1925-1930 гады» і «1938 год, Калыма. Тое вельмі нямногае, што захавалася пасля вобыскаў, якія час ад часу праводзіла у бараках лагернае начальства».
   Памерла 3 красавіка 1992 года ў Мінску і была пахавана на Паўночных могілках.


Алесь Баркоўскі, Виктория Петрушкина.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!