Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Беларуска-літоўскі летапіс 1446 г.

Кнопка отправить на печать

   Беларуска-літоўскі летапіс 1446 г. — гэта першы летапісны звод, створаны ў ВКЛ. Ён вядомы ў чатырох спісках і дзвюх рэдакцыях. Назва першай — «Выбраныя летапісанні, выкладзеныя коратка» — выдатна выяўляе сутнасць твора (кароткая выбарка з летапісаў і храналагічная панарама падзей ад «пачатку Русі» да 1446 г. уключна) і тэндэнцыю яго аўтара. Так, да прыкладу, з матэрыялаў XII-XIII стст. летапісец захаваў толькі аповеды пра барацьбу ўсходніх славян супраць захопнікаў — татараў і крыжакоў. Затое максімальна поўна выкарыстаў беларускі летапісец усё тое, што сведчыла пра станаўленне і магутнасць BKЛ, выкінуўшы ці перапрацаваўшы тыя месцы, дзе давалася адмоўная характарыстыка літоўскім князям ці падзеі асвятляліся з недружалюбных у адносінах да гэтай дзяржавы пазіцый. Храністу ўласціва беглая, выключна інфармацыйная манера выкладу, сухая, амаль справавая мова.

   Часткай Беларуска-літоўскага летапісу 1446 г. з'яўляецца «Пахвала Вітаўту», напісаная ва ўрачыста-ўзвышаным, панегірычным стылі. Па змесце і жанры яна блізкая да «Пахвалы гетману Астрожскаму» (1514), але пераўзыходзіць апошнюю большай непасрэднасцю і шчырасцю выяўленага ў ёй пачуцця. Усё сваё майстэрства, талент і чалавечае захапленне аўтар выкарыстоўвае, каб годна ўславіць князя Вітаўта як мудрага і магутнага дзяржаўцу: «Якож бы мощно кому испытати высота небесная и глубина морская, тож бы мощно исповедати силу и храбрость того славного господаря». Аўтар расказвае пра велізарны палітычны ўплыў Вітаўта ў Еўропе, пра яго аўтарытэт на міжнароднай арэне. Уладары многіх дзяржаў «во велицей любви живуще» з ім, «крепко служаху ему», а таксама «честь велику и дары многи и дани прыношаху ему не токмо по вся лето, но и по вся дни».  

   Характар апрацоўкі і змест зробленых дадаткаў, мажорнасць і ўрачыстасць «Пахвалы Вітаўту» дае падставы меркаваць, што яна ўзнікла ў Смаленску яшчэ пры жыцці вялікага князя, хутчэй за ўсё ў 1430 г. і прымяркоўвалася да каранацыі Вітаўта.  

   Для нас жа гэты твор важны і тым, што ў ім у сціслай, канцэнтраванай форме выяўлена гістарычная канцэпцыя ўсяго Беларуска-літоўскага летапісу 1446 г.  

   Разглядаючы гісторыю сваёй дзяржавы як непарыўную, арганічную частку гісторыі ўсіх усходніх славян, беларускі летапісец рэалізаваў у гэтым творы ідэю гістарычнага адзінства літоўскіх, беларускіх, украінскіх і рускіх зямель, абгрунтаваў неабходнасць і заканамернасць іх палітычнага аб'яднання ў адной дзяржаве — Вялікім княстве Літоўскім. 

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!