Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Янка Сіпакоў - Конь

Кнопка отправить на печать

Руская балада. XVII стагоддзе

 

Ратай ідзе паціху за сахою,
Што так спаволыш сунецца ў зямлі,
I часта ўсё спыняецца – цягло
Стамілася: ў пярэдыхах маленькіх
Чуваць, як цяжка хакаюць траіх.
Але іх не падгоніш, «Но!» не крыкнеш,
Не свіснеш ёмка пугаю-звіванкай,
Якую ўзяў з сабой ратай на звычцы
I круціць сарамяжліва ў руках...
Тут пуга не патрэбна – сошку цягнуць
Сівая маці з прыгажуняй жонкай,
А каля іх, нібыта жарабятка,
Шчыруе прыпражны сынуля-жэўжык –
Ён напінаецца, здаецца, больш за ўсіх.
Ратай ласкава так глядзіць на сына
I просіць:

– Ты цішэй цягні, Івашка,

А то не паспяваю за табой я, –
Саха ляціць, нібы за жарабком...
I раптам да ратая незаўважна
Пад’ехала людзей на конях процьма,
А іх галоўны (мусіць, пан вялікі:
Зялёныя саф’янавыя боты,
Кафтан на ім, – ды гэткі ўжо шыкоўны,
На галаве – з чырвоным верхам шапка...)
Знячэўку крыкнуў:

– Што ты робіш, кат!

Як ты пасмеў араць зямлю на людзях?!
Ратай збялеў і пану – бух! – у ногі:
– А што ж рабіць мне, беднаму, паночак:
Каня няма – забралі за падаткі.
– Эх ты, мужчына! – пан злуе

і злазіць

З каня свайго і аксамітны повад
У чорныя парэпаныя рукі,
Якія ўсё яшчэ дрыжаць ад страху,
Ён аддае:

– Бяры майго – ары,

А я твайго у пана забяру...
I сам пайшоў.

I коннікі за ім

Паехалі паволі.

А ратай

Стаяў з канём і ўсё, як ашалелы,
Сябе шчыпаў, каб неяк апрачнуцца,
Калі ўсё гэта сон.

А потым

Шчыпаць каня пачаў.

О, радасць! –

Конь селяніна раптам убрыкнуў!
Ратай стаіць з рассечанай губою,
Размазвае па твары кроў, смяецца
I радасна крычыць:

– Івашка!

Дык конь жа, брат, сапраўдашні, не прывід
Зірні, як моцна б’ецца капытом!
А сын глядзіць на пыльную дарогу,
Дзе ўперадзе вялізазнага войска
Пайшоў багаты пан той

пехатою

(На галаве – з чырвоным верхам шапка,
Кафтан на ім – ды гэтакі шыкоўны,
Зялёныя запыленыя боты...)
Па іхняга каня да багацеяў
Пайшоў незразумелы гэты пан –
Сцапан Разін.


Крыніца: Сіпакоў Я. Веча славянскіх балад. – 2-е выданне. – Мн.: Маст. літ., 1988. – 263 с.