Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Якуб Колас - Два маразы

Кнопка отправить на печать

Увага! Поўны змест

   Гулялі па полі два маразы, два родныя браты, мароз Сіні-нос і мароз Чырвоны-нос.
   Свабодна гулялі яны на волі, нікога не баючыся, на усіх наганяючы страх. Месяц свяціў у ночы высока ў небе, тысячы зорак гарэлі сваімі сінімі, чырвонымі агнямі, дрыжалі, пераліваліся. А на зямлі блішчалі на месяцы мільёны сняжынак. Адны толькі маразы і цешыліся хараством яснае зімняе ночы, гулялі, пераклікаліся. перабягалі з дрэва на дрэва, з даху на дах, с плота на плот, стукалі, як малаткамі, глядзелі, ці крэпка пароблены масты на вазёрах і рэках, ці шчыльна зачынены хаты. На усё глядзелі яны, усюды яны заходзілі. I хвалілі браты маразы самі сябе, называлі адзін аднаго царамі.
   Настаў дзень, заварушыліся людзі. Дым с комінаў падняўся стаўбамі, заскрыпелі студні. Трэба мужыку ехаць у лес па дровы, у зарабаткі, у млын... Ці мала куды трэба чалавеку? Нацягнуў мужык суконныя порткі, навярцеў на ногі суконкі, на суконкі — анучы і крэпка ўшнураваў ногі аборкамі лапцей. А на сябе апрануў кажух, на кажух нацягнуў яшчэ армяк, насунуў глыбей на вушы шапку, узяў рукавіцы, сякеру і, запрогшы коніка, паехаў у лес.
   Цэлые абозы хурманак пацягнуліся па дарогах. Скрыпяць сані. валіць пар ад коней, звіняць званочкі над панскімі дугамі.
   Вось і задумалі маразы Сіні-нос і Чырвоны-нос пагуляць, распраставаць халодныя плечы. пажартаваць і задаць страху смельчакам, што не пабаяліся на мароз свой нос паказаць.
   I пабег адзін мароз, Сіні-нос, даганяць панскі вазок, а другі за мужыком пагнаўся. Цёпла апрануўся пан, закруціўся ў футра, схаваў ногі у валёнкі ды накрыў іх яшчэ з верху мядзьвежаю скураю. Дагнаў яго мароз Сіні-нос, хоць і доўга гнаўся за ім, залез пану пад футра і давай шчыпаць панскую асобу. Пацяшаецца пан, крычыць на хурмана, каб скарэй паганяў коні. Дружна бягуць коні, мерзнуць панскія ногі, абрастае каўнер футра белым снегам, пабялелі і вусы, і барада. Ледзь даехаў пан у свае цёплыя пакоі.
   — Нех яго д'яблі з марозам, — вылаяў пан мароза, прыехаўшы да дому, а мароз Сіні-нoc толькі смяецца і пабег валтузіць другіх ездакоў.
   Не так пашанцавала марозу Чырвонаму-носу. Не так та лёгка было справіцца з мужыком, хоць і не было на ім ні футры, ні мяккіх валёнкаў. Дагнаў яго мароз скора, вярсту за ім бег, ня болей, і давай сціскаць мужыцкія косці.
   — Ось, каб ты згарэла! — вылаяўся мужык і злез з воза. Крыкнуў ён, свіснуў на коніка, бяжыць рыссю дробнаю конік, а мужык за ім бяжыць. тупае нагамі, падскоквае, лупіць рукамі аб плечы. Аж у пот кінула мароза, ледзь уцёк ён з мужыцкага лапця. Нагрэўся мужык. узлез на воз, накладвае ў люльку тутун і забыўся, што і мароз ёсць на свеце.
   — Стой, брат, дабяруся ж такі я да цябе у лесе, думае мароз Чырвоны-нос. Кінуў ён мужыка, апярэдзіў яго, забег у лес, сеў там над елку і чакае мужыка. Вось і мужык прыехаў. Спыніў ён каня, павесіў яму на галаву торбу с сечкаю. Покі мужык вешаў каню торбу і прыбіраў сані, мароз асмеліўся, вылез с над елкі і ўжо памкнуўся да мужыка, а як убачыў у руках яго сякеру — назад бегам пад елку. Сядзіць пад елкаю мароз Чырвоны-нос, сядзіць ды думае, як да мужыка прыступіцца. А мужык, узяўшы сякеру, давай галлё церабіць. Аж горача яму зрабілася; скінуў ён армяк і кажух, і шапку ссунуў са лба на патыліцу. Мароза злосць пачынала разбіраць: мужык проста такі смяяўся з яго! І вот шчаслівая думка прыйшла у галаву марозу, аж павесялеў ён. Скраўся ён і сеў на цёплы мужыцкі кажух, залез у рукавы і за каўнер, сядзіць і смяецца з мужыка.
   — Вось. брат, будзе табе гасцінец, думае сам сабе мароз і разлёгся на кажусе, як у сваёй хаце, і давай затыкаць шэрсць на кажусе белымі ніцямі. I скора кажух зрабіўся белы, як снег. Скончыў мужык сваю работу, сабраўся ўжо дадому ехаць. Ідзе ён браць кажух.
   — Эгэ, браце, як ты прымайстраваўся тут, — сказаў мужык, на пабялеўшы кажух глянуўшы, — ці не думаеш ты зімаваць тут?
   Узяў мужык кажух у адну руку, у другую пугаўё і давай палоць белыя ніці мароза.
   Аж у жар кінула мароза. Кідаўся ён і туды, і сюды. А мужык яго трэпле ды прыгаворвае:
   — Ось як у мяне! ось як у мяне! Кажух мой! кажух мой!
   Выскачыў мароз ды драла.
   I с таго часу мароз не мае на мужыка вока аж дагэтуль.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!