Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Уладзіслаў Сыракомля - Лірнік вясковы

Кнопка отправить на печать

      Ідылія


I

Лipa мая ты спеўная! З чараўнічага дрэва,

Мусіць, ты змайстравана.

Ледзь вазьму цябе ў рукі, усе, як ёсць, твае гукі,

I песняй я ўвесь забраны.


Чую радасць без краю, быццам бы сэрца грае

I смутна, і вясёла.

Я шчаслівы, багаты, зноў ад хаты да хаты

Іду праз родныя сёлы.


У дарагой старонцы і дзень, і ноч, і бясконца

Граць і граць буду людзям —

Да ўсхваляванага твару горача кроў ударыць,

Болем сціснуцца грудзі.


Хай рука ўся здранцвее, сэрца няхай замлее,

Тону не зніжу я, шчыры.

Мо нават страчу голаў, усё ж я — лірнік вясковы,

Памру, пеючы на ліры.

 

II

Ліра мая ты спеўная з чараўнічага дрэва!

Ты — інструмент небяспечны!

Хто да цябе прыхінецца, струн тваіх дакранецца,

Помніць цябе будзе вечна!


Думка да зор панясецца, шчасця захочацца сэрцу,

Страты згадае кожны.

Ты — пакаранне з неба! Нібы з той брытвай, трэба

Быць з табой асцярожна!


Брытва парэжа цела, песня ж, што з сэрца ўзляцела,

Раніць душу маладую.

О! Людзям часта здаецца: лірніку лёгка пяецца,

Быццам бы ён не гаруе.


Што могуць ведаць людзі, як мне баляць часам грудзі,

Як мяне думы будзяць:

Граць ад сэрца, як трэба, граць высока му небу

I ў карчме добрым людзям.


Граць адзінай, каханай, хай мой спеў палымяны

Ёй душу ахінае —

Ці жне жыта на полі, ці гуляе ў прыволлі,

Ці ў гайку спачывае.


Ну ж у мяне і дзяўчына! Хлопцы роем пчаліным

Уюцца пры ёй, бывае.

Хлопца — той вусамі, той — серабром, кутасамі,

Той — меч стальны выстаўляе.


Бог мне болей прызначыў: даў мне талент спявачы!

I прад любым мундзірам

Песню не зніжу і голаў — горды лірнік вясковы,

Памру, пеючы на ліры!

 

III

Ліра мая ты спеўная з чараўнічага дрэва,

З табой надзея малая!

Песні не гожыя, мусіць: ці перад небам малюся,

Ці для людзей заспяваю —


Толькі ніхто й не зважае, як ад сцяны, адлятае

Голас — у хаце ці ў полі.

Бо каму ні пяю я — чуе, як бы не чуе.

О мая бедная доля!


Так, калі часам з краю сяду ля алтара я

I, як хачу, зайграю,

Ксёндз глядзіць тады з гневам, што царкоўныя спевы

Смутным тонам збіваю.


А як пайду на свята, дзе хлапцы і дзяўчаты

Весела ў крузе скачуць,

У шуме гульняў вясковых лёс свой кляну песняровы,

Нават цішком заплачу.


Слухаць пачне дзяўчына, але душу зачыніць,

Гора мне, горка на сэрцы —

Позірк лаўлю я харошай, кіне ж яна мне тры грошы

I ў скокі з іншым ірвецца.


Дзед загугнявіць ля вуха: «Колісь я лірнікаў слухаў!

Гралі — будзьце здаровы!

Сёння ж ліру, бывае, хлопец бязвусы трымае —

Даць яму б рог Пастуховы!»


I так паўсюль: маё гранне хваліць адзін, іншы — ганіць.

Дзякуй, дзякуй вялікі —

Што мне з гэтакай ласкі, калі ў далоні хто лясне:

Раніць ён сэрца музыкі!


Ліра! Ты боль мой і церні! I ўсю разбіць бы цяпер мне!

Кінуць бы ў кіпень віру!..

Ды толькі ты — мая мова, і я ўсё ж — лірнік вясковы!

Памру, пеючы на ліры!

 

IV

Ліра мая ты спеўная з чараўнічага дрэва!

Пояць слязамі людзі

Песні мае, і ў часіну, калі навек я спачыну,

Ты маім помнікам будзеш.


Эй, разляціцца навокал рэха тваё далёка!

Я ад краю да краю

Спеў данясу твой са славай — аж да Кіева нават,

Аж да самога Дунаю.


Некалі ў вокны — так будзе! — стукнуць чужыя людзі

Да суседскай хаціны:

«Мы ўсе прыйшлі, каб глянуць, дзе спачывае нам знаны

Лірнік — гонар краіны».


Будуць вяскоўцы здзіўляцца, ціскаць плячамі, шаптацца,

Скрозь паляцяць пагалоскі:

«Людзі з далёкага краю нашыя песні спяваюць!

Песні нашае вёскі!»


Стануць усе хваліцца, сваім земляком ганарыцца

Перад людзьмі чужымі.

I — заўсёды, усюды — славіць лірніка будуць,

Што жыў і спяваў з імі.


I ўсім, хто прыйдзе ў госці, пакажуць крыж на пагосце

Ды курганок са жвіру.

Скажуць горды я словы: «Тут наш лірнік вясковы!

Памёр, пеючы на ліры».


18 студзеня, Залуча, 1852

 

Крыніца: Літаратура Беларусі ХІХ стагоддзя: анталогія / укладальнікі: К. А. Цвірка, І. С. Шпакоўскі, К. У. Антановіч — Мінск: Беларуская навука, 2013. — 862 с.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!