Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Казкі Уладзіміра Караткевіча

Кнопка отправить на печать

   На пачатку творчага шляху Уладзімір Караткевіч звярнуўся да мінуўшчыны і набыткаў фальклору. Уладзімір Караткевіч разумеў вялікае выхаваўчае значэнне казкі, яе ролю ў фарміраванні любові да радзімы, да беларускай мовы. Патрыятычнай паводле зместу з’яўляецца казка «Лебядзіны скіт». У ёй апавядаецца пра падзею, якая адбылася вельмі даўно, калі татары напалі на рускую зямлю. Яны рухаюцца з нарабаваным багаццем і палоннымі. Хан Бату параўноўвае народ са статкам, «у якім кожная жывёла думае толькі аб тым, каб есці другіх і не быць з’едзеным». Яму пярэчыць паэт Юсуфі. Тады хан прапануе старому, якога яны ўбачылі каля скіта, зрабіць выбар: аддаць сваё жыццё дзеля выратавання людзей, альбо наадварот. Стары гатовы памерці, але просіць пакінуць жывымі столькі палонных, колькі змесціцца ў яго скіце. Хан згаджаецца. У скіт зайшлі ўсе палонныя і вылецелі адтуль белымі лебедзямі. Стары кажа, што ён прыняў «слёзы і гора цэлай зямлі». І яшчэ ён «верыў і любіў. Калі хоць адзін чалавек астаўся на роднай зямлі – яна не загіне». Стары ператварыўся ў камень, «з-пад якога тачыліся слёзы, збягалі ў ручаёк, струменьчыкам беглі да возера». Напалоханыя ворагі кінуліся прэч. У канцы казкі пісьменнік прывёў дзве версіі пра ўзнікненне назвы «Белая Русь». Ад лебядзінага апярэння стала белай вопратка ў яе людзей. А яшчэ кажуць, што яна таму «белая», бо пад татарамі не пабыла.
   Казка «Верабей, сава і птушыны суд» ўзнікла на аснове адной з беларускіх казак. Яна адказвае на пытанне: чаму верабей скача дзвюма нагамі, чаму ў савы рознакаляровае пер’е…
   У казцы «Кацёл з каменьчыкамі» пісьменнік асудзіў несправядлівасць як самую ганебную для чалавечага грамадства з’яву. Багаты і скнарлівы сусед Ігнат не падтрымаў бедную Мар’ю ў бядзе. Каб супакоіць галодных дзяцей, яна пачала варыць у катле каменьчыкі. Неўзабаве ў яе хату зайшоў чалавек, які аказаўся Вялікім Чараўніком. Ён дапамог гаротніцы. Сыпнуў каменьчыкі па раллі, і яны ператварыліся ў бульбу. Так ён у чароўна-фантастычнай форме паказаў, як з’явіўся на Беларусі такі важны харчовы прадукт. А ў сквапнага і зайздроснага Ігната на полі каменьчыкі выраслі ў валуны велічынёй з хату.
   У казцы «Нямоглы бацька» паводле закону, што быў на нашай зямлі ў даўнія часы, старых бацькоў адвозілі паміраць у лес. Пятро пашкадаваў свайго бацьку і схаваў яго. Той год быў неўрадлівы, на тых людзей напалі суседзі і бацька Пятра падказаў, што трэба зняць са стрэх неабмалочаныя снапы і вытрасці іх. У другі раз, бацька Пятра даў прапанову як можна пазбавіцца ад Велікана, што пасяліўся на іх зямлі. І людзі адмовіліся ад ранейшага закону. У казцы сцвярджаецца думка пра важнасць агульначалавечых каштоўнасцей: «Жылі сілай. А розумам забівалі… Шануйце дабрыню, хоць слабую. Шануйце мудрасць, хай сабе нямоглую. Насіце на руках бацькоў».
   Казка «Вясна ўвосень» адметная любоўю да прыроды. Галоўныя героі дзеці – Янка і Аленка. Янка хварэў і яго сястрычка пайшла па сонейка, каб яно заглянула ў пакой Янкі. Жывымі атрымаліся дыялогі птушак, жывёл, жабкаў, грыбоў, звяроў. Пісьменнік стварыў непаўторны і чароўны малюнак абуджанай Сонейкам асенняй прыроды.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!