Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Уладзімір Дубоўка - Айога

Кнопка отправить на печать

Нанайская казка


Каля сіняга мора, ў далёкай тайзе,
дзе Амур свае воды да мора нясе, —

асяліўся нанайскі народ-паляўнік.
Да тайгі і да мора з маленства ён звык.

У вялікай і дружнай савецкай сям’і
ўсім хапае прастору, хапае зямлі.

Не пакрыўджаны ў нас і нанайскі народ,
ён пазбыўся даўно векавечных нягод.

У нанайцаў няма ні палёў, ні садоў,
ловяць рыбу яны, б’юць таёжных звяроў.

На рацэ і на моры, на ўзгор’ях крутых
узрастае і ходзіць здабытак для іх.

У таёжных распадках, ля горных крыніц
б’юць і ловяць яны сабалёў і лісіц.

Не мінаюць аленяў яны і ласёў.
Для жыцця у тайзе і знаходзяць усё.

Многа песень яны наспявалі ў жыцці.
Можна радасць і гора у песнях знайсці.

Многа казак злажылі яны праз вякі
у хацінках сваіх на ўзбярэжжы ракі.

Пра старых, пра малых, пра таёжных звяроў,
і пра птушак лясных, і пра звон ручаёў...

Пра дзяўчынку, Айогу, гаворыць адна,
як зрабілася гускай за неслух яна...
 

1

Жыў калісьці нанаец, па прозвішчу — Ла.
У яго і дачушка — Айога — была.

Прыгажэй за яе не пабачыш нідзе.
Як пачула пра тое яна ад людзей, —

стала так ганарыцца, што рады няма.
Пачалі ад яе ўсе люстэркі прымаць,

бо яна і сядзіць каля іх цэлы дзень,
да работы якой нават блізка не йдзе.

Пахавалі люстэркі — ёй мала бяды:
да крыніцы ідзе, да люстранай вады

і сядзіць цэлы дзень над крынічнай вадой,
надзівіцца не можа сваёй пекнатой...

Анічога у хаце не робіць зусім,
толькі цешыцца ўсё адлюстроўкам сваім.
 

2

Просіць маці аднойчы:

— Айога, схадзі

прынясі мне вадзіцы разочак адзін!

— Я ў ваду увалюся, бо бераг круты!
— Ты    трымайся, дачушка, рукой за кусты!

— Можа куст адарвацца, а як жа тады?
— Ты    за моцны трымайся, дастанеш вады!

— Ён    мне рукі паколе...

— А ты на руку

рукавічку надзень, што вісіць на шастку.

— Рукавічка парвецца, — гаворыць дачка, —
бо калючак багата на гэтых сучках..,

— Ты зашыеш тады рукавічку сваю,
я табе вось на гэта і голку даю...

— Паламаецца голка, набуду бяды:
ані голкі не будзе, ні ў хаце вады...

Бацька кажа:

— Вялікую голку вазьмі! —

Ды не можа Айога згадзіцца і з ім:

— А вялікая палец праколе якраз!
— А напарсткі навошта бываюць у нас?

— А калі ператрэцца напарстак?

Тады

ні напарстка не будзе, ні ў хаце вады...

Ды калі ж, сапраўды, ёй вадзіцу насіць?
На сваю пекнату ўсё ў мядніцу глядзіць...
 

3

Падбягае дзяўчынка з суседняй сям’і.
Кажа:

— Дайце вядро, а я збегаю з ім...


Нанасіла яна, колькі трэба, вады,
не спаткаўшы пры гэтым ніякай бяды.

Маці цеста тады учыніла з вадой,
праснакоў нарабіла з чаромхай лясной.

I на вогнішчы ўсе запякла праснакі.
Пах салодкі дайшоў да гультайкі-дачкі.

Просіць матку Айога падаць ёй праснак,
бо сама зварухнуцца не можа ніяк.
 

4

Маці словам наўчае гультайку дачку:
— Ён гарачы, Айога, ты спаліш руку!

— Я магу рукавічкі, матуля, надзець!
— Рукавічкі намоклі ў крынічнай вадзе!

— Пасушу іх, матуля, на сонейку я!
— Скарабаціць іх сонца, дачушка мая!

— Я іх мялкай, матуля, тады разамну.
Будуць зноў рукавічкі — адна у адну.

— Забаляць твае рукі ад працы такой.
Лепш сядзі і мілуйся сваёй пекнатой.

Я праснак-перапечку дзяўчынцы аддам,
што вады для сябе нанасіла і нам.

Не шкадуючы рук працавала яна,
дык няхай і падзяка ёй будзе ад нас.

I суседскай дзяўчынцы, найлепшы на смак,
аддала у аддзяку вялікі праснак.
 

5

Узлавалася вельмі Айога тады,
адышла ад матулі да самай вады.

Адлюстровак свой бачыць на ціхай вадзе,
ён прыгожы такі, як ніякі, нідзе...

Ля ракі і суседка сядзіць на траве,
свой гасцінец-праснак памаленечку жве.

Пачала азірацца Айога назад,
на суседку кідае нядобры пагляд.

Стала шыя цягнуцца яе ў даўжыню,
стала шыя ўзнімацца яе ў вышыню.

А дзяўчынка — суседка — і кажа тады:
— Ты вазьмі мой гасцінец, мне хопіць яды

Пабялела ад злосці Айога.

«Як так?!

Каб яна узяла той ламаны праснак?»

Замахала рукамі ад сілы усёй
і зрабіліся рукі — як крылле на ёй.

Закрычала:

— Няхай тваё будзе табе!

Мне не трэба

нічога-га-га

ад цябе.


Паслізнулася з берагу і паплыла,
быццам век яна гускаю белай была.

Толькі чуем, крычыць ля ракі, ў берагах:
— Я красуня-га-га...
Я красуня-га-га...

Па-нанайску забылася ўсё гаварыць,
толькі ведае імя да гэтай пары.

I калі дзе заўважыць паблізу людзей,
пачынае крычаць над вадой, на вадзе:

— Я — Айога-га-га...
Я — Айога-га-га...

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!