Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Максім Танк - Казка пра мядзведзя

Кнопка отправить на печать

Пад шэрую восень, пад верасень месяц,
задумаў жаніцца Мядзведзь ў цёмным лесе.
I кажа сватам:

– Мне шукайце пасагу;

зіму зімаваць – трэба мёду і брагі.
A у мяне ні каня, ні гароду;
падушка – і тая з альховай калоды.
За лета снапа мне нажаць не прышлося, –
то пчол даглядаў, то гнуў дугі, палоззе.
Няхай сабе будзе няважная жонка, –
каб толькі я выжыў зіму пад сасонкай... –

Хадзілі сваты ад Мядзведзя па лесе –
ўсё дзеўкі шукалі праз верасень месяц.
Хадзілі яны ў Белавеж да Зубрышкі,
да Зайцавых дзевак, былі і ў Казлішкі.
Там ветліва важных гасцей прынімалі,
крынічнай вадой, мурагом частавалі;
стараліся ўсе ім у пояс хіліцца –
сваты былі важныя – Воўк ды Лісіца!
Калі што не так, дык патрапілі-б самі
пагладзіць, дзе трэба, памацаць зубамі...
Эх, важныя дзеўкі, былі-б гаспадыні,
каб мелі каўбасаў, курэй, саланіны.
Нашто і шукаць-бы што недзе другое, –
было-б для Мядзведзя жыццё залатое.
А то у Зайчышкі пасаг – руні жыта,
зімой – зледзянеўшая ў полі ракіта!
У Казлішкі зялёны дзядзеўнік ў імшарах,
падушкі з пуховак, асоту гушчары.
A у Зубрышкі па ўсёй Белавежы
не злічыш стагоў непачатых і свежых...
Ды што з іх сватам і Мядзведзю сівому, –
язык намазоліш, нагоніш аскому.

Пачулі сваты – ёсць пад Нараччу дзеўка:
у лесе сасновым паджарая Белка,
такая вясёлая, з песнямі, з смехам,
збірае з ляшчэўніку толькі арэхі.
Насыпала поўныя куфры, як лёду,
раскусіш – як сонца, зярняты – як з мёду.
Сказалі Мядзведзю:

– Ёсць дзеўка з пасагам!.. –

Прыбраўся Кудлаты у боты, ў сярмягу;
кашулю уздзеў, што злупіў у Міколы,
як той бараніў ад яго калісь пчолы;
пояс ліповы і кій сукаваты, –
выбраўся з світай Мядзведзь наш у сваты...

Такое вяселле магло толькі хіба
быць там, дзе ёсць Нарач, бор цёмны ды рыба.
Ігралі ў цымбалы шаршні і асвянкі,
ігралі дзень цэлы да самай заранкі;
а ў цёмным ягодніку з Цецерукамі
ў тахт Дзятлы у бубны лупілі насамі,
і з вёскі далёкай, дзе жытнія гоні,
Пятух памагаў на чырвонай гармоні.
«Лявоніху» ёмка скакала Лісіца, –
як ветрам, як жоўтым, шумела спадніца.
Аж вышаў Мядзведзь, топнуў левай ды правай,
пайшоў прысядаць – замігцелі рукавы.
Скакаць-бы ён мог так дзён пяць ці мо’ дзесяць –
адно толькі боты стапталіся ў лесе;
ды на’т і ў мяне там знасіліся лапці...
На трэцюю ноч пачалі раз’язджацца.

Памалу прайшоў ціхі верасень месяц.
Ляжыць, пажывае Мядзведзь ў цёмным лесе,
дзе глуш, ды сасновае шумнае рэха,
а Белачка носіць ваду і арэхі.
Насыпле Мядзведзь іх у ступу, як лёду,
а зверху бабухне дубовай калодай!
Наесца і спіць у сваім у палацы, –
на’т слухаць не хоча, хто кажа аб працы.
Пражыў генералам нямала так часу,
пакуль нехапіла у Белкі прыпасаў.
Ляжыць і раве ён, ледзь бор не аглохне:
– Ой, мусіць, я хутка не выжыву, здохну! –
Лячыла Мядзведзя Варона-Шаптуха
і Дзяцел пастуківаў трубкай у вуха,
і банкі на пяты стаўляла Сарока,
кампрэсы яму прыкладала пад бокам...
Ды што ні рабілі – ўсё не памагала.
Шмат вылізаў лекаў – гусіны і сала...
Ды што тыя лекі, калі наш Кудлаты
з’еў двух дактароў з Белавежы лычатых...
Хадзіў тады блізка Цыган хітры недзе,
Пачуў пра цяжкую хваробу Мядзведзя
і кажа:

– Ты, бацю, не слухай нікога,

Цыган табе зелля парадзіць другога.
Відаць, ты не можаш ні сесці, ні легчы,
не можаш, мой баценька, мала ты есці! –
Дзе ў лесе дарога а з боку паляна,
лячыў Цыган брагай-сівухай да рана;
яшчэ паіў зеллем салодкім, як мёдам,
спаіўшы, Мядзведзя прыкуў да калоды,
а после усыпаў бярозавай кашы,
павёў яго цешыць людзей па кірмашах.
Перш доўга Мядзведзь касурыўся ды охаў,
а после зрабіўся такім скамарохам!
Дзе толькі ні прыдзе пад хаты крывыя –
злятаюцца дзеці, дзяўчаты, старыя,
прыносяць салодкага мёду, арэхаў, –
а ён дявядзе аж да слёз і да смеху.
Смяюцца і дзеці, і куры, і коні,
як ён у шарахаўкі звонкія звоніць;
смяюцца асверы, і стрэхі, і хаты,
як пойдзе скакаць пад цымбалы Кудлаты.
Здаецца, няпраўда, што людзі гавораць,
што быў ён жанаты, што быў калісь хворым...
А Белачка там, дзе ёсць пушча густая,
ў сасновыя куфры арэхі збірае
і добра хавае, каб часам мядзведзі
іх не знайшлі і вясковыя дзеці,   
і чорнымі зорка пільнуе вачыма,
і лускае іх у сцюдзёныя зімы.

А там, за сасновым за лесам, за борам,
ах, золатам сінім іграюць азёры!
А глянеш навокал – такая краіна:
дзе ступіш – то рэха, то казка, быліна...
Ёсць праўда і сумных нямала, без ліку,
але мы іх лепей пакінем вялікім.
А вам, мае братцы, з вачыма, як золак,
аддам усе дзівы тых казак вясёлых.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!