Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Віктар Карамазаў - Падранак

Кнопка отправить на печать

   Мажліва, што ў памяці маёй даўно б ужо сцёрся гэты абразок, калі б не той крык, што ціхім чэрвеньскім ранкам зусім нечакана ўварваўся праз акно ў маю леснічоўку і... яшчэ ўсё стаіць у вушах:
   — Падранак, падранак!..
   Божа мой, які скаланаюча-трывожны, які пранізлівы то быў крык. Ён у момант сарваў мяне з крэсла і выкінуў у акно, а там я ўжо адразу згледзеў    Уладзіка: з усіх ног ён шыбаваў з лесу. Хваравіта худы і бледны заўсёды, цяпер, ад перапугу, хлопчык здаваўся яшчэ больш худы і бледны. Засошпыся, цяжка дыхаючы, ён бухнуўся перада мной на калені і таропка пачаў вышморгваць з-пад папружкі выкачаную ў лясных зёлках кашулю.    Потым страсянуў падолам перад сабой, і адтуль, з-пад кашулі, на траву выпаў вялікі трапяткі камяк. Напоўнены тым жа спалохам, што і сам Уладзік, камяк прыцяўся да зямлі і затросся.
   — Падранак,— ціхім шэптам выдыхнуў Уладзік, лыпнуўшы на мяне блакітнымі вачыма, у якіх цяпер панаваў не толькі спалох, але разам з ім нейкае прачулае шкадаванне і шчырая надзея наіўнай дзіцячай душы.
   — Дзе слонку злавіў?
   — Сама чмякнулася ў ногі. Іду, а яна шусь з-пад куста. На крыло была паднялася, ды напаролася на дрэва. I чмякнулася. У саменькія ногі.
   — Што ж гэта з ёй?
   — Падранак яна, вось што. З адным вокам. Другое зарасло пухам. Бачыце?..
   — Бачу, Уладзік. Гэта яе шроцінай чыркнулі па воку, яно і выплыла. Але што рабіць нам з ёй? У лес пусціць — звяры з'ядуць. Як яна толькі да гэтага часу бераглася...
   — Можа пакормім? Вунь злядашчала, аж ногі не трымаюць. Цяжка ёй карміцца...
   З гэтымі словамі Уладзік вывернуў кішэню і пачаў вытрасаць з яе ў далонь хлебнае крошыва. Потым асцярожна паднёс далонь пад дзюбу — птушка баязліва адскочыла.
   — Палохаецца. Відаць, лепей у лес пусціць.
   — Не, Уладзік, куды яе з такой інваліднасцю выпускаць. Сабакі ці звер які зловяць, шкада. Бяры лепш у хату. Там накормім, напоім, глядзі — і прыжывецца.
   З хвіліну пастаяўшы наўколенцах перад птушкай, Уладзік нарэшце пагадзіўся са мной і ціха-асцярожна пацягнуўся да яе рукамі... Яшчэ не крануўся слонкі, як яна рванулася ад яго і, слепа адмераўшы некалькі крокаў, узвілася ўгару. Яўна не сваім слончыным — звычайна павольна-ўпэўненым, а цяпер таропка-бязладным — махам вялікіх крылаў яна падымалася над намі ўсё вышэй і вышэй, а мы з Уладзікам аж раты паразяўлялі ад нечаканасці, нерухома, нібыта нежывыя, стаялі, задраўшы галовы ў неба. На што яна спадзявалася там, высока ў небе, што яна магла адшукаць там, у бязмежна далёкай пустэчы. Я зірнуў на Уладзіка: ён даволі хутка мяняўся з твару, напаўняўся нейкай яшчэ неасэнсаванай, як мне здалося, радасцю.
   — Глядзіце, глядзіце! — раптам урачыста закрычаў ён.— А вы думалі, што яна не лётае ўжо.
   — Я так не думаў, Уладзік.
   — Думалі, думалі... А яна ляціць, глядзіце...
   Ну, хіба мог я пярэчыць яму, такому міламу ў гэты час, хіба мог я зрабіць хоць крок да разбурэння яго шчаслівага спадзявання?.. Ды шчасце Уладзікава аказалася такім кароткім. Яшчэ свяціўся яго твар, а там, высока-высока, на вышыні птушынага подзвігу, ужо здарылася неспадзяванае. Спачатку слонка дробна і адчайна біла крыллем, потым некалькі разоў перавярнулася ў паветры і каменем паляцела ўніз.
   Праз двор, дарогу, ручай мы стрымгалоў кінуліся туды, дзе птушка назаўжды вярнулася да зямлі. Я ледзьве паспяваў за Уладзікам, а як толькі мы выбеглі за ручай на балацяністае куп'ё, Уладзік і зусім адарваўся ад мяне, што вецер, несучыся наперад. На ўзлеску ён рэзка спыніўся, і калі я падбег да яго, то ўбачыў на купіне мёртвую слонку. Яна ляжала на спіне пустым шэрым воллем угару, з адкінутай убок галавой, і яе адзінае вока, бліскучае, нібыта жывое, глядзела ў неба.
   Зірнуўшы на Уладзіка, я ўбачыў, як пад вейкамі ў яго набягала буйная, з гарошыну, слязіна. Я павярнуўся, каб паціху праставаць назад, бо адчуў: хлопца трэба пакінуць сам-насам з птушкай і сваім амаль шокавым здзіўленнем ад яе мужнага ўзлёту. I я пайшоў.
   Перад вачыма стаяла купіна, а на ёй, здавалася, няўмольна глядзела вялікае слончына вока, і чулася мне вясновая шлюбная песня — даўно знаёмая і хвалюючая да ачмурэння:
   — Хор-р, хор-р…
   Уладзікава здзіўленне было і маім, хоць я больш за яго пажыў на свеце, з жыцця ведаў, як гэта бывае калі параненая слабая істота ў прадчуванні свайго блізкага канца знаходзіць сілы на апошні ўзлëт, на тую вышыню, дзе, не вытрымаўшы напружання, разрываецца сэрца.

Комментарии (1)
Данил # 27 августа 2014 в 02:00 0
Уррааа!!! Нигде найти не мог