Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Андрэй Макаёнак. Зацюканы апостал. Аналіз твора

Кнопка отправить на печать

   Жанр п'есы "Зацюканы апостал"трагікамедыя. Такі жанр найлепш адпавядае мастацка-ідэйнаму зместу твора.
Аўтар вырашае маральныя праблемы, выкрывае мараль, заснаваную на фальшы, ілжы, пакланенні ўяўным каштоўнасцям. Андрэй Макаёнак імкнецца асэнсаваць вынікі маральнага асяроддзя, аб'ектыўную дэтэрмінаванасць нараджэння ў ім "фашысцкай ідэалогіі, культу сілы". Аўтар выразна ўяўляе небяспечнасць філасофіі грамадства, у аснову якой пакладзены цынічны тэзіс "Грошы — сіла!"
   Востра стаіць у творы і праблема выбару, што непазбежна паўстае перад тымі героямі, якія імкнуцца захаваць сябе як асобу ў цынічным і жорсткім свеце капіталу.
   П'еса мае асноўны і ўнутраны канфлікт. Своеасаблівасць яго ў тым, што асноўны канфлікт п'есы існуе толькі ў аўтарскай ідэі, у творчай фантазіі чытача — гэта канфлікт асобы і грамадства, здольнасць асобы бараніць свае духоўныя, прынцыпы ў маральна дэградуючым грамадстве. На сцэне ж гледачы назіраюць за знешнімі канфліктамі, у якія ўступаюць паміж сабой персанажы трагікамедыі. Тата і Мама канфліктуюць па прычыне розных поглядаў на выхаванне дзяцей. Сын канфліктуе з бацькамі, таму што бачыць у іх паводзінах хлусню і падман. Такая будова твора дае магчымасць аўтару дэталёва адлюстраваць норавы, якія пануюць у грамадстве, "высвеціць" драматызм унутранага канфлікту п'есы.
   Малыш (Сын) з'яўляецца цэнтральнай фігурай твора. Нават назва "Зацюканы апостал" звязана з ім. Вызначэнне жанру трагікамедыі таксама абумоўлена сцэнічным лёсам Сына. Усе падзеі зноў жа звязаны з вобразам Малыша.
   У большай ступені Малыш — умоўны, складаны і супярэчлівы вобраз. Малыш хоча перайначыць свет, у адпаведнасці з амаральнымі прынцыпамі якога жывуць яго "продкі". Таму ён імкнецца да ўлады. У выніку асабістых назіранняў і роздумаў малады палітык прыходзіць да высновы, што для дасягнення мэты свайго жыцця трэба навучыцца майстэрству хлусіць, шантажыраваць, ашукваць, прыкідвацца праўдзівым. Малыш імкнецца праверыць свае тэарэтычныя веды ў палітыцы на практыцы. Лабараторыяй яго палітычных эксперыментаў становіцца сям'я.
   У фінале п'есы драматург вяртае свайго героя ў свет рэальнага жыцця. Сын перастае іграць ролю цэзара і зноў становіцца звычайным падлеткам і папракае бацькоў у крывадушнасці. Супраць праўды Малыша ўсталі дарослыя. Для самога вундэркінда канфлікт з роднымі, а значыць, і канфлікт з грамадствам абярнуўся трагедыяй. А гэта значыць, што вобраз Малыша хутчэй за ўсё — ахвяра грамадскай маралі. Аб гэтым сведчаць словы Дачкі ў фінале твора, якая, як і Малыш, асуджае маральныя асновы тагачаснага грамадства, не згодна паўтарыць лёс свайго брата: "Я на касцёр! На эшафот! На крыж пайду, каб не стаць такой, як ён!"
   Кожны з герояў выступае ў п'есе выразнікам пэўных маральных прынцыпаў, пэўнага сацыяльнага тыпу паводзін. Але галоўным аб'ектам сатыры ў "Зацюканым апостале" становіцца абагульнены вобраз мешчаніна-прыстасавальніка, які выяўляецца ў асобах Таты, Мамы і Дзеда.
Тата ўяўляе сабой даволі распаўсюджаны тып "накормленага" чыноўніка-прыстасаванца, які імкнецца быць паспяховым чыноўнікам і добрапрыстойным гаспадаром сям'і. Ён змірыўся з існуючым ладам жыцця, з яго звярынымі законамі. Сатырычным гэты вобраз робяць крывадушнасць, эгаізм і распуста Таты. Але Тата — гэта яшчэ і драматычны вобраз, ён ахвяра сацыяльных абставін жыцця, бо ён прыняў законы грамадства, у якім жыве, і лічыць іх непахіснымі.
   Мама сваімі паводзінамі стварае ў доме атмасферу пастаяннага напружання. Яна няшчыры чалавек, бо хоча, "каб усе жылі паводле правілаў хрысціянскай маралі, а сабе дазваляе іншы раз і так... як-небудзь". Да ўсіх сямейнікаў у Мамы даволі высокія патрабаванні і нават сур'ёзныя прэтэнзіі. Сына яна называе "хуліганам", "паганенькім прахіндзейчыкам", мужа — "цынікам" і "пашляком".
   Тыповым прадстаўніком старой фармацыі, зацятым кансерватарам выступае ў камедыі Дзед, які мае пэўныя жыццёвыя перакананні. Пад простанароднай маскай добразычлівасці хаваецца драпежная натура.
   Камедыя па сваёй сатырычнай накіраванасці вытрымана ў ідэалагічнай танальнасці часу.
   П'еса "Зацюканы апостал" прысвечана замежнаму жыццю, але паказвае заганы чалавечага характару любой краіны. У творы аўтар узнімае надзённыя праблемы агульначалавечага характару. У ім арганічна спалучаюцца палітычныя, філасофскія і маральныя праблемы сучаснасці. Дзеці, не маючы агульных поглядаў з бацькамі, пратэстуюць супраць буржуазна-мяшчанскіх ідэалаў і звычак, бяздушнасці і жорсткасці. Пратэст гэты стыхійны і таму мае трагічны канец для дзяцей.
   Пісьменніка хвалявала страта "цывілізаванымі" дзяржавамі маральных ідэалаў, створаных чалавецтвам на працягу стагоддзяў, і пакланенне каштоўнасцям уяўным: грашам, фізічнай сіле, уладзе. Як сапраўдны гуманіст эпохі, Андрэй Макаёнак верыць у здольнасць чалавечага розуму і сілу чалавечага духу адстаяць сапраўдныя каштоўнасці, тое лепшае, што назапашана на Зямлі цывілізаваным грамадствам.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!