Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Набыць беларускія кнігі можна на сайце halijafy.by

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Аляксей Дудараў - Чорная панна Нясвіжа

Кнопка отправить на печать

   У драме "Чорная панна Нясвіжа" Аляксей Дудараў адлюстраваў падзеі, якім адбываліся ў Вялікім княстве Літоўскім у XVI стагоддзі ў час праўлення Жыгімонта Старога. Яго сын Жыгімонт Аўгуст закахаўся ў прыгажуню Барбару Радзівіл і абвянчаўся з ёй. Пасля смерці бацькі Жыгімонт Аўгуст стаў польскім каралём. Ад яго патрабавалі, дзеля дзяржаўных інтарэсаў, ажаніцца з прынцэсай Кацярынай Габсбургскай і пакінуць Барбару Радзівіл. Маці Жыгімонта каралева Бона шляхам падману, плётак і подкупу зжыла Барбару са свету: прыгажуня выпіла атруту і праз паўгода памерла, пакінуўшы Жыгімонта ў вялікім горы.; Пасля смерці Барбары ў замку Радзівілаў у Нясвіжы пачынае з'яўляцца прывід Чорнай панны, якая наводзіць жах на яго насельнікаў. Толькі для караля Жыгімонта прывід Барбары з'яўляецца сімвалам неўміручасці кахання. З гэтым і звязана назва твора. Акрамя гістарычных асоб, у драме ёсць выдуманыя вобразы прыдворнага Мнішка і распусніцы Бжэнкі, "двайніка" Барбары, якія служаць для развіцця і драматызацыі сюжэта.
   Фінал твора трагічны. Барбара так моцна кахае Жыгімонта, што выбірае для сябе смерць, паверыўшы падману пра жаніцьбу Жыгімонта. Такім фіналам аўтар вырашае праблему кахання і ўлады і сцвярджае думку, што сапраўднае каханне не ўмірае, яно перамагае і пераходзіць у вечнасць.
   Кампазіцыйнай адметнасцю драмы "Чорная панна Нясвіжа" з'яўляецца перастаноўка дзеяння п'есы ў часе, спалучэнне рэальнага і ўмоўна-фантастычнага планаў.
   Пачынаецца п'еса апісаннем няўцешнага гора караля Жыгімонта, у якога памерла горача любімая ім жонка Барбара. У рэмарцы да пачатку дзеяння аўтар пазначае: "Нясвіж. Лета 1551 года. Замак Радзівілаў". Частка 1-я носіць назву "Смерць". У другой частцы, пад назвай "Каханне", дзеянне адбываецца ў Вільні ў 1543 годзе. Гэта частка апавядае пра каханне Жыгімонта і Барбары і пра тыя выпрабаванні, што выпалі на іх долю. Гісторыя кахання заканчваецца трагічна: Барбара памірае. У апошняй частцы, якая носіць назву "Вечнасць", дзеянне зноў пераносіцца ў 1551 год. У гэтай частцы спалучаюцца рэальны і ўмоўна-фантастычны планы. У палацы Радзівілаў з'яўляецца прывід Барбары^ў вобразе Чорнай панны, які наводзіць жах на жыхароў замка. Мнішак, які падсунуў Барбары атруту, топіцца, распусніца Бжэнка ўцякае з Нясвіжа. Толькі кароль Жыгімонт усцешаны з'яўленнем прывіда, бо для яго гэта — сімвал вяртання кахання, яго неўміручасці і вечнасці.
   Аўтар вызначыў жанр сваёй п'есы як драматычная паэма ў трох частках. Даследчыкі ж лічаць, што гэта гістарычная драма з элементамі меладраматызму і рамантызацыі, бо ў ёй гістарычныя падзеі падаюцца ў вострых жыццёвых супярэчнасцях, чалавечыя пачуцці, страсці гіпербалізаваныя.
   У аснове гэтага твора ляжыць канфлікт паміж каралём Жыгімонтам Аўгустам і яго маці каралевай Бонай, якая імкнецца не дапусціць жаніцьбы сына з Барбарай Радзівіл. На яе думку, Жыгімонт павінен ажаніцца з Габсбургскай прынцэсай, таму што гэта прынесла б карысць дзяржаве. Тым больш, што ў Барбары, як гаварылі людзі, было шмат каханкаў і яе могуць папракнуць у амаральнасці, што недапушчальна ў адносінах да будучай каралевы. Барацьба за каханне з боку Жыгімонта і Барбары і супроць кахання з боку каралевы Боны — вось канфлікт, які рухае драматургічнае дзеянне. Вялікае каханне герояў заканчваецца трагічна. I Жыгімонт, і Барбара — героі рамантычныя, але паводзіны іх псіхалагічна матываваныя.
   Жыгімонт як прадстаўнік улады, польскі кароль, вымушаны выбіраць паміж асабістымі і дзяржаўнымі інтарэсамі. Але яго каханне такое моцнае, што ён гатоў пераадолець любыя перашкоды, каб застацца з Барбарай. Ён выбірае каханне, жэніцца з Барбарай, якая становіцца польскай каралевай. Трагізм выбару закаханых у тым, што Барбара, паверыўшы каралеве Боне, выпіла атруту, і яе смерць таксама псіхалагічна матываваная. Так аўтар вырашае праблему ўлады і кахання, праблему выбару, якая актуальная заўсёды. Таму што чалавек кожны дзень стаіць перад нейкім выбарам, больш ці менш складаным.

   План праблемна-вобразнага аналізу драмы "Чорная панна Нясвіжа":
   I. Тэматыка твора — выбраныя аўтарам сацыяльна-гістарычныя з'явы (характары) у іх узаемадзеянні.
      1. Гістарычная аснова твора.
      2. Сюжэт і адметнасць пабудовы канфлікту.
   II. Праблематыка твора — асноўныя праблемы свайго часу (агульначалавечыя праблемы), пастаўленыя пісьменнікам.
   III. Сістэма вобразаў твора як мастацкі сродак вырашэння праблемы.
      1. Характарыстыка; персанажаў як пэўных сацыяльных тыпаў.
      2. Адметнасць светаўспрымання герояў, іх схільнасцей і звычак.
      3. Характар дзейнасці і асноўных жыццёвых імкненняў, учынкаў.
      4. Пачуцці герояў (адносіны да іншых персанажаў і ўплыў на іх, унутраныя перажыванні герояў).
      5. Іншыя рысы герояў, якія ўспрымаюцца праз
      — партрэт;
      — аўтарскую характарыстыку ці характарыстыку іншых дзеючых асоб;
      — моўную характарыстыку;
      — навакольны свет.
   IV. Ідэйна-эмацыянальныя адносіны пісьменніка да адлюстраваных сацыяльных характараў (героіка, трагізм, драматызм, рамантыка, сентыментальнасць, сатыра, гумар).
   Гістарычная драма — гэта жанравая разнавіднасць драмы, у якой па-мастацку ўзнаўляюцца пэўныя гістарычныя падзеі, малюецца жыццё і дзейнасць канкрэтных гістарычных асоб. Канфлікт у такіх творах вызначаецца драматызмам гістарычных рэалій, іх вастрынёй і напружанасцю. Галоўнымі героямі гістарычнай драмы з'яўляюцца пераважна канкрэтныя гістарычныя асобы, дзейнасць якіх мела вялікае значэнне для ўсяго народа, краіны. Прыкладам гістарычнай драмы з'яўляюцца п'есы А. Дударава "Князь Вітаўт" і "Чорная панна Нясвіжа". Так, у гістарычнай драме "Князь Вітаўт" у вострых супярэчнасцях падаецца гістарычнае мінулае Беларусі XVI стагоддзя, барацьба за ўладу паміж князямі Вітаўтам і Ягайлам. Канфлікт паміж героямі вылучаецца драматызмам, вастрынёй і напружанасцю.

   Паведамленне "Жанравыя адметнасць п'есы Аляксея Дударава "Чорная панна Нясвіжа".
   Сам аўтар вызначаў жанр сваёй п'есы як драматычную паэму ў трох частках. Аднак даследчыкі адзначаюць, што гэта гістарычная драма з элементамі меладраматызму і рамантызацыі, бо ў ёй гістарычныя падзеі падаюцца ў вострых жыццёвых супярэчнасцях, гіпербалізуюцца чалавечыя пачуцці, страсці. Падзеі, апісаныя ў гэтай драме, адбываюцца ў 1543-1551 гадах у часы праўлення караля Жыгімонта Старога, жонкай якога была італьянка Бона Сфорца, адукаваная, вельмі рашучая і моцная характарам, якая ў многім вызначала палітыку дзяржавы, уплываючы на свайго мужа. Пасля смерці Жыгімонта Старога каралём польскім стаў яго сын Жыгімонт Аўгуст, які закахаўся ў Барбару Радзівіл і абвянчаўся з ёю насуперак волі сваёй маці. Процістаянне гэтых канкрэтных гістарычных асоб і ляжыць у аснове драматычнага канфлікту п'есы. Барацьба паміж маці і сынам настолькі вострая, што заканчваецца яна смерцю Барбары. Здаецца, перамога на баку каралевы Боны, але каханне застаецца жыць у сэрцы Жыгімонта. Страсці, якія разгараюцца вакол асноўнага канфлікту, гіпербалізуюцца аўтарам, каб паказаць сілу кахання, моц і веліч характараў герояў.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!