Найти на сайте: параметры поиска

Увага!!! Невялікія апавяданні і вершы пададзены ў поўным варыянце.

Пры выкарыстанні матэрыялаў сайта спасылка на karotkizmest.by абавязкова

Набыць беларускія кнігі можна на сайтах prastora.by і knihi.by.

Электронныя версіі беларускіх кніг на сайце kniharnia.by, для дзетак chitaemdetyam.com

  Калі верш не бачны на экране смартфона, павярніце экран гарызантальна

Если стихотворение не отображается на экране смарфона, раверните экран горизонтально.



Аляксей Дудараў - Князь Вітаўт - ГДЗ

Кнопка отправить на печать

   П'еса Аляксея Дударава "Князь Вітаўт" аднаўляе падзеі сівой даўніны — XIV стагоддзя. У ёй выразна выявіўся наватарскі падыход А. Дударава да ўвасаблення падзей гістарычнага мінулага. Перш за ўсё гэта п'еса адрозніваецца ад папярэдніх навізной драматургічнай мовы — вершаванай, напісанай класічным пяцістопным ямбам. Па другое, у ёй акрамя гістарычных асоб (Вітаўта, Ягайлы, Кейстута) дзейнічаюць міфалагічныя істоты — багі, духі (Купала, беражніцы). Летапісы паведамлялі пра Ягайлу як пра зайздроснага, жорсткага, прагматычнага чалавека, Вітаўта ж ідэалізавалі. Аўтар жа паказвае Ягайлу дальнабачным, гнуткім палітыкам, а Вітаўта — залішне эмацыянальным, даверлівым і занадта далікатным для палітыка.
   Па жанравых адметнасцях п'еса "Князь Вітаўт" належыць да гістарычнай драмы, бо ў ёй гістарычныя падзеі — барацьба за ўладу паміж Ягайлам і Вітаўтам, забойства Кейстута, шлюб і каранацыя Ягайлы, пагадненне Ягайлы з Вітаўтам — напоўнены асаблівым драматызмам, маюць вострую канфліктнасць. Асаблівасцю кампазіцыі гэтай драмы з'яўляецца тое, што ў ёй спалучаюцца два планы: рэалістычны, звязаны З гістарычнымі падзеямі, і фантастычны, населены міфалагічнымі вобразамі. Гэтыя планы ў творы ўвесь час перакрыжоўваюцца і пераходзяць адзін у другі. Адметным у драме з'яўляецца і тое, што дзеянне пастаянна пераносіцца то ў Гародню, то ў Трокі, то ў Крэва, то ў Кракаў, то ў Вільню.
   У аснове п'есы ляжыць канфлікт паміж двума стрыечнымі братамі Вітаўтам і Ягайлам. Гэты канфлікт на працягу п'есы абвастраецца і пераходзіць у канфлікт паміж дабром і злом, таму што браты змагаюцца за ўладу, а такая барацьба — заўсёды кровапраліцце, здрада, забойства.
   Вітаўт і Ягайла выступаюць у творы як вобразы-тыпы прадстаўнікоў улады эпохі Сярэдневякоўя. Аўтар рамантызуе вобраз Вітаўта і стварае ахвярны характар-тып. Вітаўт рамантычны, высакародны, залішне даверлівы. Ён не жадае праліваць братэрскую кроў, лічыць гэта страшным грахом перад Богам, імкнецца вырашаць мірам усе спрэчкі з Ягайлам. Калі яго бацька Кейстут загадаў Вітаўту ісці з дружынай на Ягайлу, ён адправіўся ў замак Ягайлы без зброі. Залішняя даверлівасць Вітаўта стала прычынай гібелі яго бацькі Кейстута, сам Вітаўт апынуўся ў палоне. Толькі дзякуючы самаахвярнасці закаханай у Вітаўта пакаёўкі Алены яму ўдалося выратавацца. I ён яшчэ раз сустрэнецца з братам, даруе яму здраду, каб заключыць мір, не даць зноў разгарэцца вайне, якая спусташае дзяржаву, губіць народ:

Зноў гвалт, вайна.
О, бедны наш народ!
Чым толькі правініўся ты прад Богам,
Каб жыць у акружэнні чорных сіл,
Быць занядбаным, ссечаным, забітым
Тэўтонцам, туркам і рукой сваіх сыноў!

   Ягайла — вельмі супярэчлівы, псіхалагічна глыбокі характар. З аднаго боку, ён вельмі жорсткі чалавек, які бязмерна любіць уладу і гатоў дзеля яе на ўсё: пераходзіць у каталіцкую веру, бярэ шлюб з польскай каралевай Ядвігай, каб самому стаць польскім каралём. У палітыцы ён — разважлівы і хітры, шукае сваёй выгады і можа пераступіць праз любога, хто яму перашкаджае. Але ў той жа час аўтар надзяляе Ягайлу і прывабнымі рысамі, робіць яго жывым чалавекам. Часта ў сваіх паводзінах ён выступае як справядлівы чалавек, які здольны пакараць сваіх дружыннікаў, што наздзекаваліся з цяжарнай жанчыны, як і Вітаўт, ён таксама складае зброю, каб не адбылося братазабойства. Ягайла, як і Вітаўт, у сваіх паводзінах імкнецца кіравацца хрысціянскімі законамі. Такім чынам, вобраз Ягайлы супярэчлівы, псіхалагічна глыбокі і трагічны.
Трагізм Ягайлы звязаны з тым, што яму служыць угодлівы Люцень, які, імкнучыся дагадзіць свайму гаспадару, з халоднага разліку, выконваючы "неіснуючыя загады", забівае баярына Дамаша, які адмовіўся прысягаць Ягайлу, забівае Кудаша, стражніка Вітаўта, а потым і яго бацьку — вялікага князя літоўскага Кейстута. Вельмі сімвалічна, што забойствы гэтыя Люцень учыняе, накідваючы ахвярам на шыю засмаргу (пятлю) і душачы іх. Гэта звер, бязлітасны і жорсткі, які не шкадуе нікога дзеля свайго гаспадара Ягайлы, які і сам не адзін раз быў ашаломлены гэтай жорсткасцю. Пасля забойства баярына Дамаша Ягайла гоніць Люценя ад сябе: "Прэч, ваўкалак!", на што Люцень адказвае: "Як скажаш, любы княжа". Нездарма ён носіць прозвішча Люцень — ад слова " люты". I загіне ён ад рукі свайго гаспадара — князя Ягайлы, перад смерцю сваёй яшчэ раз пацвярджаючы сляпую вернасць свайму князю:

Даўно твае загады Люцень слухаў
Не з вуснаў і вушамі, а з душы і сэрца...

   Шукаць у гэтым якое-небудзь "маральнае" права Люценя на забойства — гэта значыць апраўдваць забойства.
   Праблема асабістага шчасця ў п'есе вырашаецца на вобразах князёў Вітаўта, Ягайлы, а таксама на жаночых вобразах — жонкі Вітаўта княгіні Ганны, каралевы Ядвігі, пакаёўкі Алены. Усе яны перш за ўсё думаюць пра дзяржаву, асабістыя інтарэсы ставяць на другі план. Абодва браты бяруць шлюб не з тымі жанчынамі, якіх кахаюць, а з тымі, хто патрэбен ім для ўмацавання дзяржавы. Так, Ягайла ўступае ў шлюб з прынцэсай Ядвігай, якая стала каралевай Польшчы, каб самому стаць каралём і не страціць магчымасці заключэння саюзнага дагавору паміж Вялікім княствам Літоўскім і Польшчай. Каралева Ядвіга таксама адмаўляецца ад кахання да аўстрыйскага прынца Вільгельма і згаджаецца на шлюб з Ягайлам дзеля інтарэсаў Польшчы.
   Чаму героі не могуць аддацца асабістаму жыццю, асабістаму шчасцю? Таму што не заўсёды гэта супадае з тымі дзяржаўнымі інтарэсамі, на варце якіх стаяць Вітаўт і Ягайла. Яны перш за ўсё дбаюць, каб квітнела, расла, станавілася магутнай дзяржава, якую яны ўвасабляюць, за ўладу ў якой змагаюцца. Асабістыя ж перажыванні, пачуцці адыходзяць на другі план, бо перашкаджаюць дасягненню мэты.
   Пакаёўка Алена, якая служыць жонцы Вітаўта Ганне, кахае свайго гаспадара і дзеля яго вызвалення з палону ахвяруе сваім жыццём.
   У драме "Князь Вітаўт" сцвярджаецца думка, што галоўнымі каштоўнасцямі на зямлі з'яўляюцца міласэрнасць, любоў, еднасць, згода і мір. Гэту ідэю ўзмацняюць і міфалагічныя вобразы Купалы і беражніц. Яны хоць і з'яўляюцца язычніцкімі божаствамі, але зусім не супярэчаць хрысціянскім нормам паводзін. Купала — князёўна жыцця — уплывае на свядомасць, пачуцці герояў, напамінае людзям пра найважнейшыя каштоўнасці на зямлі: любоў, еднасць, згоду, сумленнасць, самаахвярнасць дзеля Бацькаўшчыны.

Комментарии (0)

Нет комментариев. Ваш будет первым!